— 181 — 



stengelof op den hoofdwortel ; zij dienen waarschijnlijk omvoor- 

 loopig in de voeding te voorzien, en om de jeugdige plant in even- 

 wicht te houden. Bijna altijd zijn de eerste, onder het water 

 gevormde bladeren lijnvormig, en overgangsvormen, tusschen 

 deze en den blijvenden vorm zjjn schier overal waar te nemen. 

 Zoo bij Nwphar luteimi, is het eerste blad lijnvormig, het tweede 

 ei-lancetvormig, dun en teeder, terwijl de volgende meer en meer 

 tot den vorm der algemeen bekende, drijvende bladeren over- 

 gaan. Wij hebben reeds vroeger de bijzonderheid vermeld, dat 

 dikwijls de wortels (en dit is vooral voor de eerste wortels geldig) 

 bladgroen kunnen ontwikkelen en aldus tot het assimileeren 

 medewerken. 



De FeriiicuiK»uidiKiiig grijpt niet alleen door zaden, maar veel 

 meer op ongeslachtelijke wijze plaats, en dit is ook volstrekt 

 noodzakelijk : de zaden komen niet altijd tot rijpheid; ten gevolge 

 van bijzondere omstandigheden ontwikkelen zich dikwerf de 

 bloemen niet ; sommige planten houden zelfs geheel op bloemen 

 te dragen, en in dit geval zou er gevaar voor het uitsterven der spe- 

 cies bestaan. De waterpest [Elodea canadensis), eene plant uit 

 Noord-Amerika afkomstig, en nog niet lang in Europa ingevoerd, 

 heeft zich hier op eene ongelooflijke wijze vermenigvuldigd ; noch- 

 tans heeft men tot nog toe in onze streken slechts vrouwelijke 

 bloemen gevonden en nooii mannelijke. De Lemnaceën komen 

 slechts uitzonderlijk tot bloeien, terwijl andere planten, wanneer 

 zij in diep water wassen, geene bloemen meer voortbrengen 

 (Hippuris vidqaris, Sagittaria sagittaefolia, Alisma plantago, 

 Littorella lacustris, enz.) 



De gewone wijze van vermenigvuldiging bestaat in het vormen 

 van zijtakken, die al spoedig, door het afsterven van het onderste 

 gedeelte van den hoofdstengel, van de moederplant en van elkan- 

 der loskomen, op hunne beurt het aanzijn geven aan nieuwe 

 takken, en zoo immer verder (b. v. Elodea). Sommige planten 

 vormen uitloopers, aan wier top zich weldra eene nieuwe plant 

 ontwikkelt, die zelve nieuwe uitloopers voortbrengt. Gewoonlijk 

 blijven deze planten een tijdlang aan elkander vast. Door de 

 beweging van het water of het afsterven der uitloopers kunnen 



