- 208 — 



Litteekens van denzelfden aard heeft men bij verscheidene schub- 

 boomen aangetroffen. In het geslacht Ulodendron staan zjj in 

 twee overlangsche rijen tegenover elkander ; bij Halonia zijn die 

 rijen ten getalle van zes of acht. Stur heeft getracht te bewijzen 

 dat die teekens afkomstig zijn van knollen, gelijk aan die eeniger 

 levende Wolfsklau wen. Evenals bij deze laatste, zouden die knollen 

 na eenigen tijd afvallen, en nieuwe planten voortbrengen. 



Vele schrijvers willen bij de Lepidodendreën een vorm aan- 

 sluiten, wiens plaats in het plantenrijk tot nog toe niet duidelijk 

 aangewezen is. Het is Spheno-phyllum, die omtrent het midden 

 en het einde van het steenkooltijdperk uiterst algemeen moet 

 geweest zijn. Deze zonderlinge plant heeft wel is waar eene voort- 

 plantingswijze die met die der Lepidondendreën eenigszins over- 

 eenstemt, maar haar inwendige bouw is tamelijk verschillend van 

 dien der schubboomen, terwijl haar uiterlijk voorkomen veeleer 

 doet vermoeden dat men een vertegenwoordiger van de afdeeling 

 der Paardestaarten (Equisetineëu) voor zich heeft. Met deze plan- 

 ten heeft Sphenophyllum evenwel geene verdere gelijkenis, en 

 zelfs maakt de structuur van het hout alle rangschikking bij de 

 Equisetineen onmogelijk. 



De stengel van Sphenophyllum vertoont aan zijne oppervlakte 

 talrijke overlangsche ribben, waardoor hij eenigszins naar een 

 Paardestaart gelijkt ; die ribben wisselen echter niet af op de 

 achtervolgende stengelleden,zooals bij de Equisetineen in den regel 

 gebeurt. De kranswijze gei)laatste bladeren zijn aan de knoopen 

 vastgehecht ; zij zijn aan hun voet niet samengegroeid (PI. IX, f. 2^ 

 en2''). Heterophyllie is, volgens eenige schrijvers, eene standvastig 

 kenmerk dezer plant. Voortplantingswerktuigen van Sphenophyl- 

 lum heeft men ook ontdekt ; zij vertoonen niet veel bijzonders, 

 en bestaan uit kransen van blaadjes, waarop de sporangien 

 gevestigd zijn. Bij een exemplaar dat Renault in de keien van 

 Grand Croix gevonden heeft, denkt hij makro- en mikrosporen 

 te kunnen onderscheiden. 



Bij Sphenophyllum is het midden van den stengel, gedurende 

 zijn gansch leven, ingenomen door een driehoekigen vaatbundel 

 (PI. VIII, f. 1), wiens hoeken (op eene dwarsche doorsnede) afge- 

 knot, en gewoonlijk in hun middengedeelte wat uitgehold zijn, 



