— 212 — 



normaal is, en de initiale vaatstreng aan een zijner hoeken draagt, 

 maar dat die initiale streng langzamerhand naar buiten schuift 

 om eindelijk midden in het hout te komen liggen. 



De voortplantingsorganen der Cordaïteën zijn bekend door de 

 Averken van Renault, die ze als Cordaïanthus beschrijft. De man- 

 nelijke en vrouwelijke aren zijn volkomen van elkander ge- 

 scheiden. Eerstgenoemde bestaan uit een langen steel waarop de 

 in de lengte opengaande microsporangiën of helmknoppen, ten 

 getalle van 3 of 4, geplaatst zijn. De stuifmeelkorrels zijn, evenals 

 bij alle Naaktzadigen, meercellig ; hier is zelfs de inwendige cel- 

 massa van den pollenkorrel vrij sterk ontwikkeld. Wat de 

 vrouwelijke blociwijze betreft, deze bestaat uit één enkel macro- 

 sporangium (zaadknop), insgelijks op een dunnen steel gezeten. 

 De zadon kunnen moeilijk met eenigen bestaanden vorm verge- 

 leken worden : de zaadknop is orthotroop ; het zaad bevat 

 meestal een embryo met twee zaadlobben, waarrond een kiemwit 

 ligt. 



Om de beschrijving der planten van het steenkooltijdperk te 

 voltooien, moet nog gewag gemaakt worden van eenige vormen 

 die moeilijk bij eene bepaalde afdeeling kunnen aangesloten 

 worden, en misschien overgangsvormen zijn. Zoo heeft Wil- 

 LiAMSON getracht bij de Lepidodendreën den dusgenaamden ita- 

 loxyion te rangschikken, die een zeer merkwaardigen houtcy- 

 linder bezit. Tegen het primair vaatsysteem, dat het midden van 

 den stam inneemt, ligt het secundair hout, op eene doorsnede 

 onder den vorm van zes stralen, die van elkander door gewoon 

 celweefsel gescheiden zijn (PI. VIII. f. 7). Die verdeeling in afzon^ 

 derlijke bundels kan men tot in de jongste twijgen waarnemen; 

 het schijnt dus dat in deze plant geen onafgebroken cambium- 

 gordel aanwezig is, maar het hout slechts op (zes) bepaalde 

 plaatsen aangelegd wordt. De plaats die deze plant in de rang- 

 schikking moet bekleeden kan nog niet vastgesteld worden. 



Ook door Williamson zijn twee vormen beschreven die onder- 

 ling zeer nauw verwant, en onder de namen i.yginodendron en 

 neierangiuni bekend zijn. Bij eerstgenoemd geslacht bestaat het 

 primair hout uit afzonderlijke massas, die zeer waarschijnlijk 

 door de scheuring van een gesloten vaatcylinder ontstaan zijn ; 



