— 213 - 



bij Heterangium integendeel heeft deze cylinderzyn oorspronke- 

 lijken toestand behouden. Het midden van den stam is door merg- 

 weefsel ingenomen. De schors vertoont bastbundels met een fraaie 

 dictyoxylonstructuur (zie bladz. 196). De bladbundels ondergaan 

 ook een sterken diktegroei (PI. VIII, f. 3), en zijn gelegen tegenover 

 groote mergstralen die het secundair hout evenals het primair in 

 afzonderlijke bundels verdeden. Zij schijnen aldus die plaatsen, 

 waar de stam door de splitsing van zijn vaatcylinder weeker 

 geworden is te versterken, en de weerstaudskracht van den 

 houtgordel overal gelijk te maken. Het hout is uitsluitend uit 

 vaten met hofstippels samengesteld. De bladstelen van Lygino- 

 dendron vertoonea een treffende gelijkenis met die van zekere 

 Varens. Ook door andere kenmerken stemt genoemde plant met 

 de Varens overeen : kon men bewijzen dat Lyginodendron wer- 

 kelijk eene Varen is, dan zou men het belangrijk feit vastge- 

 steld hebben, dat in het steenkooltijdperk Varens met secundairen 

 diktegroei hebben bestaan. 



Wij hebben gezien dat bij een aantal palaeozoische planten de 

 houtstof op den wand der vaten den vorm aanneemt van strepen, 

 welke vorm naar alle waarschijnlijkheid slechts een wijziging is 

 der gewone spiraal- of netvormige verdikking. De vermoeding 

 w^as reeds uitgesproken geweest, dat misschien ook de gewone 

 hofstippelvaten wel niets anders waren dan veranderde net- of 

 laddervaten, toen men in levende Cycadeën vezels ontdekte, die 

 aan een uiteinde laddervormig verdikt waren, terwijl zij aan het 

 ander uiteinde echte hofstippels bezaten. Dawson van zijn kant 

 meent Sigillarien gezien te hebben, die te gelijk gestreepte en 

 gestippelde vaten vertoonden ; en onlangs hebben Bertrand en 

 Renault een gansche groep stammen gevonden, die zij Poroxy- 

 lon genaamd hebben, en waai'van het hout tevens uit gestreepte 

 en hofstippelvaten samengesteld is. We kennen dus, wat den 

 anatomischen bouw betreft, een onafgebroken reeks overgangs- 

 vormen tusschen de Wolfsklauwen en de Naaktzadigen, en zekere 

 schrijvers houden het reeds voor voldoende bewezen dat de 

 Cycadeën van de Lepidodendreën afstammen. 



In het algemeen beschouwd, hebben de planten van het steen- 

 kooltijdperk zekere gemeenschappelijke kenmerken, die men 



