— 214 — 



onmogelijk kan over liet hoofd zien. Bij allen wijzen de hoog op- 

 geschoten stengels, die hol of met een sterk ontwikkeld merg 

 gevuld zijn, de cylindrische vorm hunner cellen, de lengte 

 hunner stengelleden, die tot tienmaal grooter werden dan nu, op 

 een uitermate spoedigen groei. Die groei was immers door buiten- 

 gewone omstandigheden begunstigd ; de vaste landen waren 

 weinig uitgestrekt ; overal heerschte een echt zeeklimaat, en het 

 midden waarin de planten zich ontwikkelden was dus warm en 

 vochtig. De gesteldheid van den dampkring, waarin het grootste 

 gedeelte van het thans verdichte water en een bovenmatige hoe- 

 veelheid koolzuur bevat waren, waardoor zyn dichtheid veel 

 grooter was dan nu, moest het hare bijdragen om de levens- 

 voorwaarden nog voordeeliger te maken. Eindelijk moet het 

 licht, dat de groene planten niet kunnen missen, te oordeelen 

 naar hare sterke ontwikkeling, buitengewoon krachtig geweest 

 zijn. 



Om het toenemend gewicht hunner bovendeden te kunnen 

 torsen, hebben de meeste hoornen van het steenkooltijdperk hunne 

 stammen moeten verdikken, en, zooals hooger aangetoond werd, 

 was het niet alleen het hout, maar ook het sklerenchymweefsel 

 der schors, die de zetel van een secundairen diktegroei waren. 

 In geen van beide weefsels zijn er ringen te bespeuren, zoodat 

 naar allen schijn de nieuwe bestanddeelen onafgebroken aan den 

 omtrek der reeds bestaande ontstonden. Er bestond dus, in het 

 palaeozoïsch tijdperk, geene verdeehng van het jaar in jaarge- 

 tijden. Daarenboven heeft men vastgesteld dat over de geheele 

 aarde, tot in de 't dichst bij de Noordpool gelegen plaatsen waar 

 men steenkoolfossielen heeft kunnen ontdekken, de plantentypen 

 volkomen dezelfde waren. Daaruit mag besloten worden, dat over 

 de geheele aarde ook de levensvoorwaarden dezelfde waren. Al die 

 feiten, gelijkheid der levensvoorwaarden over de gansche wereld- 

 oppervlakte en gelijkheid der luchtsgesteldheid gedurende het 

 gansche jaar, worden zeer eenvoudig uitgelegd door aan te 

 nemen dat, zooals de sterrekundigen sinds lang trachten te bewij- 

 zen, de zon in die vroege lijden nog een nevelvlek was, die een 

 ontzaglijke uitgestrektheid had, vergeleken met die welke zij nu 

 bezit. De gevolgen van dien bijzonderen toestand der zon zijn 



