- 215 — 



gemakkelijk te begrijpen : daar de stralen niet meer evenwijdig 

 waren, maar op alle punten van den aardbodem bijna loodrecht 

 vielen, moesten natuurlijk alle verdeeling in jaargetijden, en alle 

 verschillen van klimaat onmogelijk zijn. Langzamerhand is de 

 nevelvlek ingekrompen, en reeds met het einde van het steen- 

 kooltijdperk begonnen twee verschillende klimaten zich van 

 elkander af te scheiden ; het eene strekte zich uit over het half- 

 rond, waar Europa en Azië zich thans bevinden, en het tweede 

 over het hedendaagsch Australisch halfrond. 



Wij hebben reeds gezegd dat gedurende den ganschen loop van 

 het steenkooltijdpcrk de plantcntypen niet opgehouden hebben 

 veranderingen te ondergaan. Het is een merkwaai'dig feit dat de 

 dieren integendeel bijna volkomen dezelfde bleven. Men weet 

 immers dat deze laatste wezens grootendeels de zeeën bewoon- 

 den, en dat eerst omtrent het einde van het tijdvak enkele kruip- 

 dieren op het land verschenen, terwijl in de lucht, eenige insecten 

 die doodsche natuur begonnen te verlevendigen. In de diepte der 

 zeeën bleven de omstandigheden echter schier bestendig dezelfde : 

 geen wonder dus dat de vormen die er in leefden gedurende 

 het gansche tijdperk onveranderd bleven. De diepe wijzigingen, 

 welke de plantenvormeu integendeel ondergaan hebben, moeten 

 toegeschreven woorden aan de veranderingen die het midden 

 waarin zij leefden onderging, en dit geldt vooral den dampkring, 

 waaruit de planten haar voornaamste voedsel putten. De lucht, 

 aanvankelijk mot een groote hoeveelheid koolzuur bezwangerd, 

 verloor langzamerhand die stof, door het gebruik die de gewassen 

 er van maakten ; wel is waar had, door de verrotting der afge- 

 storven plantendeelen, het koolzuur tot den dampkring kunnen 

 terugkeeren, maar zulks was onmogelijk gemaakt door de bijzon- 

 dere gesteldheid van den bodem waarop de planten leefden. Naar- 

 mate de doode deelen los kwamen en neervielen, zonken ze in het 

 slijk der lagunen waarop de gewassen groeiden, en waren aan- 

 stonds tegen ontbinding beschut. Daarenboven werd een zekere 

 hoeveelheid koolzuurgas door verscheidene oxyden opgeslorpt, 

 en onder den vorm van koolzure-zouten in de zeeën vastgelegd. 

 Het kon dus niets anders, of de dampkring moest allengs diepe 

 wijzigingen in zijne samenstelling ondergaan. Daaruit is de groote 



