— 257 - 



eens in hei celvocht vormen, en bezitten alsdan eveneens het 

 reductievermogen, hetgeen bewijst dat in het celvrocht icerkzame 

 eiicitstoffen opgelost zijn. 



Iq de oplossing B is geen ammoniak, doch de cellen worden er 

 ook zwart door gekleurd, echter zonder vorming van korreltjes. 

 Het ontstaan der korreltjes is reeds een bewijs dat het proto- 

 plasma levend was ; inderdaad, doet men NHj werken op cellen 

 die men gedood heeft (door ze plat te drukken of in stukken te 

 snijden) dan ontstaan de korreltjes niet meer, en worden die 

 cellen daarna met opl. A behandeld, dan worden de cellen ook 

 niet zwart. 



"Worden de korreltjes in bronwater, azijnzuur, of zoutzuur (HCl) 

 opgelost, dan kan men ze niet meer weer te voorschijn roe- 

 pen en grijpt ook geene zilverafscheiding plaats. Het is dus de 

 ammoniak, die, niettegenstaande zijne doodcnde werking op het 

 protoplasma, daaraan nochtans de kracht om zilver af te scheiden 

 mededeelt ; Strychnine bezit dat vermogen nog in hoogere mate 

 dan NHj. Schr. besluit uit al zijne proefnemingen, dat het proto- 

 plasma door voornoemde stoffen wel is waar gedood wordt, 

 maar dat de scheikundige bouw daarbij in hoofdzaak nagenoeg 

 onveranderd blijft, terwijl hij door de werking van andere doo- 

 dende stoffen oogenblikkelijk gewijzigd wordt. 



Oplossingen van salmiak, chlooraethylamin, chloordiacthyla- 

 min en chloortriaethylamin brengen ook zilverafscheidende 

 korreltjes teweeg. 



Bijtende potasch heeft dezelfde werking als ammoniak; is de 

 oplossing te sterk, dan worden geene korreltjes verkregen, en 

 deze vormen zich daarin evenmin in vooraf gedoode cellen. 



Bijtende soda brengt nog de verschijnselen teweeg, doch moei- 

 lijker ; koolzuuruatrium bezit dat vermogen niet meer. 



In eene oploss. van 10 kub. centim. verzadigd kalkwater in 

 1 lit. water, kunnen spirogyradraden, zonder veel schade te 

 lijden, tijdelijk verblijven; korreltjes komen alsdan niet te voor- 

 schijn. 



Schr. heeft bepaald welke deelen der cel zilverafscheiding kun- 

 nen bewerken ; hij heeft bevonden dat de celkern, de protoplas- 

 mastrengen die haar vasthouden, het celvocht, de tonoplast 



17 



