— 259 — 



aan ; dat is een gevolg der aanwezigheid van looistof in de kor- 

 rels : de ammoniak kleurt die stof bruin. Met eene oplossing aan 

 1 o/o beginnen de cellen na 15 a 20 minuten haren turgor te ver- 

 liezen, terwijl de bladgroenbanden, de celkern, enz. diepe veran- 

 deringen ondergaan. De snelheid waarmede die veranderingen 

 optreden hangt overigens af van den oorspronkelijken toestand 

 der Spirogi/7'a-ce\\en : zijn deze ziek, zoo worden zij aanstonds 

 geplasmolyseerd, en geven weinig of geene korrels. Krachtig 

 ontwikkelde draden kunnen integendeel veel langer hun normaal 

 voorkomen behouden. Indien men nu de oplossing zeer verdunt 

 ondergaat de cel nooit plasmolyse en komen de korrels veel 

 langzamer te voorschijn. Wanneer de concentratie slechts Vso-ooo 

 bedraagt, leven de Spirogyra's zonder nadeel te lijden voort. Men 

 weet dat verscheidene zwammen en infusiediertjes ammoniak 

 afscheiden ; ook kan men, door Spirogyra in water te plaatsen 

 waarin zulke wezens zich levendig vermenigvuldigen, in de cellen 

 van genoemd wier korrels doen vei'schijnen. Misschien zijn de 

 « Mikrosomeyi »• die zekere schrijvers zagen te voorschijn komen 

 en zonder gekende reden opnieuw verdwijnen, gedeeltelijk niets 

 dan zulke korrelige afscheidingen. 



Om zich te overtuigen dat de korrels werkelijk in het proto- 

 plasma, en niet in den cel wand ontstaan, behoeft men slechts de 

 cellen te plasmolyseeren alvorens ze met ammoniak te behande- 

 len ; dan verschijnen de korrels uitsluitelijk in het samengetrok- 

 ken protoplasma. Doodt men de cel na de plasmolyse, bij voorbeeld 

 met verdund zwavelzuur, zoo kan ammoniak in de doode cel 

 geene korrels meer doen ontstaan. Men weet dat, volgens de 

 onderzoekingen van H. De Vries, wanneer men cellen in eene 

 salpeter-oplossing a 10 ''/« brengt, de twee buitenste lagen van het 

 protoplasma sterven, terwijl de binnenste laag, de vacuolewand, 

 blijft voortleven, en zich tot een of meer holle sfeeren samentrekt. 

 Behandelt men nu zulk een cel met verdunden ammoniak, zoo 

 verschijnen de korrels uitsluitend in den wand der vacuole. 



Die korrels bezitten in hooge mate het vermogen, zilver uit 

 zijne verbindingen af te scheiden ; in zilververbindingen inderdaad 

 wordt het protoplasma der cellen van Spirogyra, wanneer men 

 deze eerst in ammoniak gedompeld heeft, pikzwart ; het zijn echter 



