— 264 - 



Volgens eene eerste verklaring zouden de kristallen als het 

 voortbrengsel eener afscheiding, moeten beschouwd worden. 

 Die verklaring kan echter onmogelijk worden aangenomen. 

 Onbetwistbaar moet bij vele planten, zooals Saxifraga en eenige 

 Loogkruidachtigen (Salsolaceën), het ontstaan van kalkschubben 

 aan een secretie van de opperhuidscellen toegeschreven worden. 

 Deze scheiden aan hare oppervlakte eene oplossing af van dub- 

 bel koolzuur Calcium Ca(HC03)2, die door verdamping én het 

 oplossende water én het in oplossing houdende koolzuur verliest, 

 zoodat gewoon koolzuur Calcium (CaCOj) in den vorm van kris- 

 tallen alleen overblijft. Doch, voor de waterplanten kan die uitleg- 

 ging niet gelden. Hoe zou immers, in de gegeven omstandigheden, 

 de onontbeerlijke verdamping plaats grijpen ? En van eene spon- 

 tane dissociatie van het dubbel zout, onmiddellijk na zijn 

 ontstaan, kan geen spraak zijn, zooals verder uit Schrijver's 

 proeven zal blijken. 



Evenwel bestaat eene werkelijke dissociatie van het in water 

 opgelost Calciumbicarbonaat. Bij de gewone temperatuur is zij 

 bijna onmerkbaar; bij het koken daarentegen wordt zij zeer 

 duidelijk. En dat ' geeft aan de tweede onderstelling eenen 

 sterken schijn van waarheid. Volgens deze verklaring zouden de 

 waterplanten het koolzuur, dat zij tot hare voeding noodig heb- 

 ben, niet alleen uit den in het water voorkomenden voorraad 

 putten, maar ook het dubbel koolzuur Calcium, dat in het midden 

 waarin zij leven in tamelijk aanzienlijke hoeveelheid opgelost is, 

 kunnen ontbinden. Het koolzuur, dat uit deze ontbinding voort- 

 spruit, zouden zij opslorpen, terwijl het in vrijheid gestelde 

 gewone koolzuur Calcium een wit korstvormig neerslag op 

 hare oppervlakte zou vormen. 



Al werd die eenvoudige verklaring tot nog toe door geene 

 nauwkeurige proeven bewezen, toch is zij zeer waarschijnlijk, 

 want indien een spontane dissociatie werkelijk plaats grijpt, is 

 niets natuurlijker dan aan te nemen dat het aldus vrij geworden 

 koolzuur door de plant geassimileerd wordt, hetgeen de ontbin- 

 ding van een nieu\ve hoeveelheid stof moet veroorzaken, en zoo 

 voort, volgens de vergelijking : 



Ca(HC03)2 = CO2 + H2O -h CaCOs. 



