— 109 — 



toteene zuil vereenigd; de stempellobben zijn insgelijks 

 met hunne vlakke binnenzijde tegen elkander aangedrukt. 

 De helmknoppen gaan, de eene na de andere, naar buiten 

 open, en de bloem gedraagt zich eene wijl als eene 

 mannelijke bloem. Weldra wijken de stempellobben 

 uit elkander, en duwende helmknoppen uiteen ; gewoonlijk 

 dringt een der stempellobben (dikwijls beide) tusschen de 

 helmknoppen naar buiten, en komt in 't bereik der 

 insecten liggen. Ten gevolge van die beweging komt de 

 stempel schier onvermijdelijk met de stuifmeeldragende 

 zijde der helmknoppen in aanraking, of stuifmeel valt uit 

 de helmknoppen op den stempel : in beide gevallen heeft 

 spontane zelfbevruchting plaats. Wanneer de kroon 

 toegaat worden mannelijke en vrouwelijke deelen tegen 

 elkander gedrukt. In dezen zwak protandrischen vorm is 

 zelfbestuiving dus onvermijdelijk ; kruisbevruchting door 

 insecten is echter niet uitgesloten. 



Eene enkele maal hebben wij eene bloem aangetroffen 

 waar de stijl zoo kort was, dat de stempels zich gansch onder 

 den voet der helmknoppen bevonden : in dat geval kon 

 zelfbevruchting alleen door uitvallen van stuifmeel plaats 

 grijpen. 



c) Tusschen de vormen a en b vindt men talrijke 

 overgangsvormen, waar de stempellobben zich gedeeltelijk 

 onder, gedeeltelijk boven de toppen der helmknoppen 

 bevinden. Zelf- en kruisbevruchting zijn beide mogelijk. 

 2. Vrouwelijke bloemen. De bloemen van vele indivi- 

 duen bevatten een langen stijl, en meeldraden met korte 

 draden ; de hehnknoppen hebben dezelfde grootte en vorm 

 als in de tweeslachtige individuen, maar zijn vuil bruin 

 gekleurd, en gaan niet open. Hunne kleur verraadt den 

 toestand van ontbinding waarin hunne weefsels verkeeren. 



