— 265 — 



Doch, indien het verschijnsel aldus eenvoudig van scheikundigen 

 aard is, moeten alle waterplanten zonder onderscheid, in krijt- 

 achtig water gebracht, het karakteristiek kalkbekleedsel 

 vertoonen. Dat is echter het geval niet, want vele waterplanten. 

 Wieren bij voorbeeld, zooals Sjpirogyra en Zygnema, vertoonen 

 geene krijtkorst, zelfs wanneer men haar in zeer hard Avater 

 kweekt, terwijl andere Wieren, zooals Chara, Corallina, 

 Cladophora enz., en ook Zaadplanten, zooals Elodea, Cerato- 

 pht/Ilum, Myriophyllum, Potarnogeton, enz., in zoet en zout 

 water eene incrustatie vertoonen. Dus moeten de planten zelve 

 een werkzaam deel nemen aan de ontbinding van de dubbele 

 koolzure kalk en het afzetten van kristallen op hare oppervlakte. 



De eerste vraag die Schr. trachtte op te lossen was, of die 

 planten wellicht ook het vermogen bezitten, andere bicarbonaten 

 te splitsen, alkalibicarbonaten bij voorbeeld. Reeds waren 

 onderzoekingen in dien zin gedaan geweest, maar de proeven 

 hadden slechts onzekere uitkomsten geleverd. Zij werden nu door 

 Schr. met al de noodige voorzorgen opnieuw genomen. 



Daartoe werden twijgen van Elodea canadensis Rich. en 

 Ceratophyllion suhmersum L. in cylinderglazen geplaatst. 

 Alvorens het glas te bereiken, moest de lucht een U-vormige buis 

 doorloopen, gevuld met kleine, van een kalioplossing doortrok- 

 ken stukjes puimsteen, zoodat zij van de geringste sporen van 

 koolzuur gezuiverd werd. Met beide plantensoorten werden drie 

 proeven genomen : in een eerste glas bevond zich eene oplossing 

 van dubbel koolzuur Natrium NaHCOs aO, I 0/0; een tweede werd 

 opgevuld met eene oplossing derzelfde stof 0,05 0/0 ; eene derde 

 eindelijk bevat niets dan zuiver regenwater, waaruit het koolzuur 

 verdwenen was. 



Men bemerkte, zoodra men de planten in de glazen plaatste, een 

 stroom van zuurstofbellen, die in de twee eerste vaten eenen ge- 

 ruimen tijd bestendig bleef voortduren, doch in het tweede spoe- 

 diger ophield dan in het eerste, terwijl in het derde vat het 

 ontwijken van zuurstofbellen veel vroeger een einde nam. 



Wanneer men na de proef de cellen met den microscoop onder- 

 zocht, vond men ze levend en onophoudelijk door protoplasma- 

 stroompjes doorloopen. Daardoor is bewezen dat zekere planten 

 dubbel koolzuur Natrium kunnen ontbinden. 



