— 266 — 



Een nieuw bewijs werd echter geleverd door liet onderzoek 

 der oplossing op het einde der eerste proef. Dubbele koolzuur 

 zouten hebben eene zure, gewone koolzuur zouten daarentegen 

 eene alkalische reactie. Hadden nu de planten het koolzuur aan 

 het Natriumbicarbonaat ontnomen, zoo moest de alkalische 

 reactie van het overgebleven vocht zulks te kennen geven. De 

 oplossingen nu die zich in de twee eerste glazen bevonden namen 

 door toevoeging van phenolphtaleine eene sterke roode kleur aan; 

 met gevoelig lakmoes werden ze blauw; enz. Eene spontane 

 dissociatie vau het dubbel koolzuur Natrium had slechts in zeer 

 geringe mate plaats gegrepen, want phenolphtaleine veroorzaakte 

 in eene, aan het licht blootgestelde oplossing slechts een nauwe- 

 lijks merkbare rosé kleur en met andere, minder gevoelige proef- 

 vochten verkreeg men volstrekt geene uitkomst. 



Hier nam Schr. een verschijnsel waar, waarover verder in 

 't bijzonder gehandeld wordt. Het regenwater uit het derde glas 

 gaf ook met phenolphtaleine eene duidelijke alkalische reactie. 

 Zoo had er waarschijnlijk, onder den invloed van het licht, eene 

 afscheiding van een loogzout door de plant plaats gegrepen, want 

 anders kan dat verschijnsel niet uitgelegd worden. 



Nu werd de omzetting van het dubbel koolzuur natrium in 

 gewoon koolzuur natrium ook door een quantitatieve ontleding 

 vastgesteld. Daartoe werd een zeker volumen van het na de 

 proef overgebleven vocht met eene Barytoplossing behandeld. 

 Het daarna overblijvend vocht (met NaHCOj) werd door een zuur 

 ontbonden en het gevormde koolzuur in Liebigs toestel opgeno- 

 men. Het verschil in gewicht tusschen de verkregen hoeveelheid 

 koolzuur en de hoeveelheid die men bekwam door het ontbinden 

 van een zelfde volumen eener onaangeroerde oplossing, aan den 

 zelfden concentratiegraad, gaf de hoeveelheid dubbel koolzuur 

 Natrium die in neutraal Natriumcarbonaat was omgezet geworden. 



Om eindelijk nog een verder bewijs te leveren van de werkelijk- 

 heid dier omzetting, werden verscheidene planten, gedurende 

 eenige dagen in 't donker gekweekt, totdat ze alle sporen van 

 zetmeel verloren hadden. Dan bracht men ze in eene oplossing 

 van dubbel koolzuur Natrium. Na eenige dagen werden ze, nadat 

 men ze in kokend water gedood had, door iodium blauw ge- 



