- 293 — 



maatstaf neemt, aan de opgeslorpte energie evenredig is. Die 

 evenredigheid bestaat ook Manneer de spoed, waarmede eene (door 

 duisternis of gebrekkige luchtverversching) verzwakte of onder- 

 broken beweging opnieuw begint, tot maatstaf gekozen wordt . 

 Deze uitkomsten bewijzen dat de werking van het licht op de 

 purperbacterien een primair effect is, eene echte omzetting der 

 licht-energie (evenals de ontbinding van COt door het licht in 

 chromophylhoudende planten): er zou immers geen eenvoudige 

 evenredigheid tusschen oorzaak en uitwerksel bestaan, indien het 

 licht als een prikkel werkte. De schrikbeweging alleen maakt 

 den indruk, alsof het licht daarbij als een prikkel werkte, en kan 

 dus bij de ingewikkelde reactien in het zenuwstelsel der hoogere 

 dieren vergeleken worden. 



Zuurstofafscheiding door de purperbacterien in het licht. 

 Genoemd verschijnsel heeft Schr. aangetoond bij zooglaeaachtige 

 rusttoestanden van B. photometricum, Monas vinosa, M. War- 

 mingi, M. Okcni en Clathrocystis roseo-persicina, en ook bij 

 andere zich bewegende individuen derzelfde soorten. Kleurlooze 

 Spirillen, kleine Micrococci, Poli/toma uvella, groote infusorien 

 (Colpidium colpoda y Mia-otJiorn.v pnsillus , enz.) en andere wezens, 

 die bij zeer geringe zuurstof-spanning in beweging treden, werden 

 als herkenningsmiddelen der O -afscheiding gebruikt. 



Waargenomen verschijnselen : roml i'oode zooglaeahoopjes. 

 van 2 viei'k. mill. en meer oppervlakte, die onder een gesloten 

 dekglas (dus in eene zuurstofarme vloeistof) aan het licht bloot- 

 gesteld waren, verzamelden zich (soms na min dan 'S') de spirillen 

 of infusorien tot een krans. In het donker verspreidde zich de 

 verzameling binnen weinige seconden (of minuten), om zich in 

 het licht opnieuw te vormen, enz. Hetzelfde verschijnsel deed 

 zich voor (doch op kleinere schaal) rond kleine zooglaeaklompjes 

 en Clathroq/stistvosies van min dan 0,03 mm. middellijn. Zelfs 

 rond eenige sterk rood gekleurde, rustende individuen van den 

 grooten Monas Oheni, verzamelden zich soms (in het licht) 10 tot 

 20 kleurlooze spirillen. In het donker kwamen de spirillen los, en 

 verspreidden zich door den druppel. 



Na verwarming aan 75° C, waarbij de kleurstof niet merkbaar 

 veranderd werd, bleven alle beproefde herkenningsmiddelen 



