— 294 - 



volkomen onverschillig, hetgeen bewijst dat de verwarming door 

 opslorping van licht de aanlokkende kracht niet is. 



In niet bedekte, zuurstofrijke druppels, ontstonden de verza- 

 melingen in het licht niet meer. Integendeel werd alsdan dikwijls 

 eene .duidelijke afstootende werking der purperzooglaea's in het 

 licht waargenomen. Maar de verzameling ontstond wanneer over 

 den niet bedekten druppel aanhoudend zuiver H gevoerd werd. 

 Deze proeven bewijzen dat de oorzaak, waardoor de spirillen, enz. 

 aangelokt worden, wezenlijk de afscheiding van O is. Zwavel- 

 bacterien die geen purper inhouden (b. v. Beggiatoa alba en 

 B. mirabilis) lokken geene spirillen aan. 



Op de volgende wijze werd de O-afscheiding bij de purperbac- 

 terien door hare eigen beweging bewezen. Doorgaans verkiezen 

 genoemde wezens eene zeer geringe zuurstof-spanning : in een 

 druppel vloeistof onder het dekglas b. v. verzamelen zij zich niet 

 aan den uitersten rand (waar de O-spanning haar maximum 

 bereikt), maar op eenigen afstand (0,5 a I mm.) daarvan. Dit 

 geschiedt in het duister of bij zeer zwak licht. Bij verspreid, 

 zwak daglicht scheiden de bacteriën O af; de O-spanning in den 

 druppel wordt bij gevolg grooter, en zij verwijderen zich nog 

 meer van den rand, en naderen het midden. 



Proeven van gelijken aard werden genomen in glazen (capillaii'e 

 en niet capillaire) buizen, die ten deele met lucht, ten deele met 

 bacterien-houdende vloeistof gevuld waren. In 't licht verwijder- 

 den zich de purperbacterien van de oppervlakte der vloeistof; in 

 't duister naderden zij integendeel dezelfde. Zij bereikten de 

 oppervlakte wanneer de buis met een H-apparaat (in 't duister) 

 verbonden werd, enz. 



De groei der purperbacterien is afhankelijk van het licht. Men 

 heeft sindslang bemerkt dat het licht een gunstigen invloed heeft 

 op de ontwikkeling van genoemde organismen ; men weet o. a. 

 dat zij zich bij voorkeur aan de verlichte zijde der vaten, waarin 

 zij bevat zijn, ophouden, enz. Naar aanleiding daarvan nam Schr. 

 de volgende proeven: Il ij vulde vier glazen meteene zuivere keuken- 

 zout-oplossing a 2 "/o; op 12 December werden, in ieder glas, eenige 

 druppels eener bacterien-houdende vloeistof gegoten. Twee glazen 

 AA werden voor het venster geplaatst, de twee andere BB in 



