- 139 — 



«De stijl ligt vóór de onderste kroonslip en is schuin naar 

 voren en naar beneden gericht; de meeldraden divergeeren 

 rechts en links, en liggen tegenover de zijdelingsche kroon- 

 bladeren. De tusschenkomst van Insecten is dan ook onont- 

 beerlijk tot de bevruchting. De voorste kroonlip is de best 

 geschikte landingsplaats, en de stempel wordt gewoonlijk 

 vóór de helmknoppen door de buikzijde van het Insect aan- 

 geraakt. Het Insect (Ascia po'fagrica b. v.) tracht, met 

 behulp zijner voorpooten, den ingang der korte kroonbuis 

 te bereiken, en zoodoende grijpt het de dunne buigzame 

 basis der meeldraden vast ; het buigt zonder eenig opzet 

 de meeldraden binnenwaarts onder zich, waardoor het zijne 

 buikzijde met pollen bepoederd. De dunheid der basis 

 van den stijl is eene andere aanpassing tot die bevruch- 

 tingswijze , daar de stempel aldus door de buikzijde van 

 het Insect kan aangeraakt worden, en daar de stijl zoo ge- 

 makkelijk naar beneden gedrukt wordt, dat hij het Insect 

 niet hindert wanneer het zich nederzet.» 



Deze beschrijving is gedeeltelijk op de bloem van Com- 

 melyna toepasselijk ; de Honigbij en andere Insecten 

 gedragen zich immers in Commelyna, gedurende de eerste 

 phase van hun hloemenarheid, op gelijke wijze als Ascia 

 in Veronica chamaediys, met dit verschil dat bij Comme- 

 lyna pollen en bij Veronica daarentegen honig door de 

 bezoekers genuttigd of verzameld wordt. 



Een oogslag op fig. 1 leert ons dat bij C. tuberosa 

 spontane zelfbevruchting zeer moeielijk kan plaats hebben: 

 de afstand tusschen den stempel en de naast bijgelegen 

 helmknoppen (m'^) bedraagt ruim 2 mm. en de stempel 

 ligt buiten de vallinie van het pollen. 



