— 276 — 



en aan de binnenzijde van hetspermogonium talrijke evenwijdig 

 loopende, al of niet vertakte uiteinden [sterigmen) (1) zenden, 

 aan wier top sporen van eenen bij zonderen aard — de spermatiën 

 — worden afgesnoerd. — De spermatiën zijn in den regel 

 buitengewoon klein (enkele duizendsten van een millimeter) en 

 kleverig ; zij gelijken meestal op rechte of eenigszins gekromde 

 staafjes. Wanneer zij loskomen vallen zij inde openblijvende 

 centrale ruimte der flesch, en kunnen langs de kleine opening 

 het spermogonium verlaten en uitgestrooid worden. 



Langen tijd heeft men in het onzekere verkeerd omtrent de 

 rol, die deze kleine sporen bij de Korstmossen te vervullen 

 hebben. Eenigen opperilen de gedachte dat de Spermogoniën 

 wel Zwammen konden zijn, die op de Lichenes woekerden. 

 Anderen integendeel geloofden hier te doen te hebben met bij- 

 zondere voortplantingsorganen, die in zekere gevallen voor de 

 vermenigvuldiging zarg zouden dragen. Nochtans bleven alle 

 kiemingsproeven, die met deze spermatiën (2) genomen werden, 

 zonder gevolg. Thuret, Tulasne en ook Nylander zagen er 

 bevruchtingselementen in, niettegenstaande hun gemis aan tril- 

 haren of ciliën, hunne onbeweegbaarheid en hunne wijze van 

 ontstaan (3). Terwijl Tulasne wees op de groote overeenkomst 

 met de antherozoiden, die bij de Florideeën of Rhodophi/ceeën (roode 

 Zeewieren) voorkomen, vestigde Nylander de aandacht op het 

 innig verband, dat dikwijls tusschen de apotheciën en de sper- 

 mogoniën waargenomen wordt. Stahl (4) is echter de eerste 

 geweest, die duidelijk aangetoond heeft, dat de spermatiën tot 

 het vormen der apotheciën, althans van sommige Korstmossen, 



(1) Wanneer zij vertakt zijn noemt men ze arthrosterigmen — gelede 

 sterigmen. 

 {2j Men zie verder voor de proeven door MöUer genomen, bl. 281. 



(3) Antherozoiden of spermatozoïden bewerken de bevruchting in 

 verschillende groepen der Cryptogamen (bij de voorkiemen — prothal- 

 liën — der Varens b v ) De antherozoiden worden steeds in bijzondere 

 cellen gevormd, en niet afgesnoerd aan den top van zekere cellen; zij 

 bezitten tnlharen en vertoonen dikwijls snelle bewegingen 



(4) Stahl. Beitrdge zur E7%twickelimgsgeschichte der Plechten 

 Heft I. Ueber die geschlechtliche Fortpflanzung der CoUemaceen, 

 Leipzigl877. 



