- 278 - 



hyphen, die groote cellen omgeven ; deze cellen zijn volgens 

 eene meer of min spiraalsgewijze winding geplaatst. Bij 

 krachtige planten en vooral in de laatste maanden van den 

 herfst zijn deze organen dikwijls zeer talrijk; na het nieuwe 

 jaar is de ontwikkeling over het algemeen te verre gevorderd 

 en in den zomer komen zij weinig voor. — Uit het schroefvor- 

 mig gewonden deel, waaraan Stahl den naam van Ascogonium 

 gegeven heeft, ontspringt een veelcellige draad [a), die zich naar 

 de oppervlakte richt en weldra den bovensten wand (1) door- 

 boort; het is het Tricliogymum ; Ascogonium en Tricliogynium 

 vormen samen het Carpogonium. 



Het ascogon beschrijft gewoonlijk 2 1/2 tot 3 omgangen en, te 

 oordeelen naar verschillende doorsneden, bestaat het uiteen 

 twaalftal cellen ; het trichogya is uit 6-8 cellen samengesteld, 

 wanneer het loodrecht naarde oppervlakte stijgt; is zijne rich- 

 ting schuin, dan bedraagt het getal weleens 12 cellen, en bij 

 eene andere soort, C o 1 1 e m a m u 1 1 i f i d u m, tot 24 cellen. 



Het uiteinde van het trichogyn steekt een weinig boven het 

 omliggende weefsel uit, en is niet altijd enkelvoudig, maar soms 

 in twee gelijke of ongelijke deelen gesplitst De uitwendige laag 

 van het Korstmos wordt menigmaal door het doorbrekend tricho- 

 gyn gedeeltelijk opgeheven, en vormt aldus eene scheede om zijn 

 voet. 



De trichogyneinden zijn dikwijls zeer talrijk en komen nu eens 

 gemengd met spermogoniën, dan weer afzonderlijk voor. 



Vooral bij regenachtig weder ontwikkelen zich de carpogonen 

 in groote massa; dit is ook de voordeeligste voorwaarde tot de 

 ontlasting der spermogoniën ; brengt men enkele druppels water 

 aan de oppervlakte van een Korstmos, dan is die weldra geheel 

 en al met spermatiën overdekt, zooals reeds sedert lang bekend 



(1) Wanneer enkele lobben van den thallus rechtop staan, zoodat de 

 beide zijden gelijkelijk licht ontvangen, komen ook de trichogyntoppen 

 aan beide zijden te voorschijn. Dit gaat gepaard met het gemis aan 

 rhizinen voor die lobben, zoodat hier evenals bij de hoogere planten 

 de worteltjes het licht schuwen. — Dit feit bewijst ook dat er bij 

 Collema geen wezenlijk verschil tusschen de onder- en bovenvlakte der 

 lobben bestaat. Dergelijke feiten worden ook bij de andere Korst- 

 mossen waargenomen. 



