— 280 - 



koste van een spermogonium. Zijne onderzoekingen betreffen 

 vooral het geslacht P h y s m a en bijzonderlijk P h y s m a 

 oom pactum, een Korstmos, dat ook tot de CoUemaceeën be- 

 hoort en op droge plaatsen, in bergachtige streken niet zeldaam is. 

 Voor Vlaanderen hebben wij het niet aangeteekend gevonden. 



Het was Stahl niet gelukt de jonge apotheciën met den eersten 

 aanleg der omhulsels te vinden ; ten anderen trof hij nooit 

 ledige spermogoniën aan ; een nauwkeurig onderzoek bewees 

 weldra, waaraan zulks toe te schrijven was. 



Een spermogonium heeft bij Physma (Pl.VUI, flg.7) in hoofd- 

 zaak dezelfde samenstelling als bij andere Lichenes ; hier vooral 

 echter heeft het zeer veel gelijkenis met eene flesch ; het omhulse 1 

 wordt door een dicht hyphenweefsel gevormd ; inwendig vindt 

 men, op den bodem en op de wanden van het onderste, breede 

 gedeelte, de sterigmen die de spermatiën afsnoeren ; hooger op, 

 loopen naar de oppervlakte sterkere, evenwijdige draden; deze 

 begrenzen een kanaal zonder sterigmen, dat aan de oppervlakte 

 uitmondt en langs waar de spermatiën ontlast worden. De voor- 

 naamste eigenaardigheid bestaat hierin, dat van onderen aan de 

 buitenzijde van het spermogonium (PI. VIII, lig 7) verschillende 

 (4 tot 8) carpogonen voorkomen ; in ieder dier organen onder- 

 scheidt men duidelijk een ascogon en een trichogyn ; de carpogo- 

 nen zijn nog niet volkomen ontwikkeld en de trichogynspitsen 

 hebben pas de oppervlakte doorboord als de spermogoniën 

 reeds rijp zijn en hunne spermatiën uitstrooien ; deze komen 

 natuurlijk met de trichogyneinden in aanraking en van dat 

 oogenblik af, grijpen de hooger beschreven verschijnselen plaats; 

 de eindeellen sterven af en ook achtervolgens de inwendig gele- 

 gen trichogyncelien (van de oppervlakte naar het ascogon toe), 

 hetgeen ons aangetoond wordt door het verdikken der dwars- 

 wanden der afzonderlijke cellen en het ledigen van haren inhoud. 

 De verdere ontwikkeling heeft echter op een andere wijze dan 

 bij C o 1 1 e m a plaats. Korten tijd nailat de bevruchting heeft 

 plaatsgegrepen, boren eenige draden door den bodem van het 

 spermogonium;zij dringen de sterigmen (die nog langzichtbaar 

 blijven) ter zijde en vormen eenen bundel meer of min evenwij- 

 dige draden, de paraphysen (PI. VIII, flg. 8,p) ; de cellen van 



