— 285 — 



als Wieren kunnen bestaan. Waren zij daarentegen aan eene 

 bepaalde Zwam geadapteerd, dan zou men niet kunnen ver- 

 klaren hoe de sporen van een geslacht met de hymeniale goni- 

 diën van eenander geslacht symbiotisch zouden kunnen leven. 



Hymeniale gonidiën komen echter slechts bij uitzondering 

 bij de Korstmossen voor, en ontbreken bij de meeste geslachten. 

 BoNNieR (1) heeft onlangs op een feit gewezen, dat zeer be- 

 langrijk is, omdat het bewijst dat de zwamdraden, uit de sporen 

 van Korstmossen ontstaan, gedurende eenigen tijd Wieren kun- 

 nen ontberen. Zoo heeft hij ontdekt, en dit door proefnemingen 

 en culturen gestaafd, dat de hyphen gedurende eenigen tijd op de 

 voorkiemen (protonemas) van Mossen kunnen woekeren. De 

 ontwikkeling gaat zelfs nog al ras vooruit en een betrekkelijk 

 ingewikkeld weefsel kan aldus ontstaan. Op deze wijze kan de 

 Zwam een tijd lang naar Wieren zoeken, of wachten tot dezen 

 door wind of regen toegevoerd worden, om dan tot een volle- 

 dig Korstmos aanleiding te geven. 



Zeer waarschijnlijk kan het woekeren der Zwam op de voor- 

 kiemen der Mossen, niet onbepaald duren ; het is slechts een 

 voorbijgaand stadium, dat met den dood der Zwam eindigt, zoo 

 de Wieren blijven ontbreken. 



Het bewijs dat men hier wel met parasitismus en niet met 

 symbiose te doen heeft, wordt ons geleverd door de waarnemin- 

 gen, die Bonnier bij zijne culturen heeft kunnen doen. 



De sporen der Mossen (M n i u m h o r n u m b. v.) werden 

 eenige dagen vroeger gezaaid dan die der Korstmossen (L e c i- 

 dea vernalis) omdat de kieming bij gene langzamer plaats 

 heeft dan deze. De hyphen vormden een netwerk om de vertak- 

 kingen der voorkiem, en overal waar de Zwam met deze in innige 

 aanraking kwam (dus op de plaatsen waar zich anders de kleine 

 klamphaken vertoonen, die de gonidiën omstrengelen), vormde 

 het jonge Mos kleine knoppen met een dichter protoplasma en 



(1) G. Bonnier. Germination des Lichens sur les Protonemas des 

 Mousses. Revue generalede Botanique. T. I. 1889. 



