— 286 - 



een eigen wand, die dikker was dan bij de overige deelen der 

 voorkiem (PI. IX, fig. 5). Na 2 of 3 maanden was de cultuur 

 gansch vernietigd, voorkiem en zwamdraden waren gestorven, 

 en er bleef niets dan die kleine knoppen (propagules) over, die, 

 op vochtig zand gebracht, zelve protonema's (zonder hyphen) 

 voortbrachten. Het Mos bezit dus als het ware een verdedigings. 

 middel tegen de Korstmossen : wanneer het door eene Zwam 

 aangevallen wordt sterft het af, uitgenomen de knoppen, die de 

 vernietiging der Zwam afwachten om zich opnieuw te ontwik- 

 kelen. 



De ascosporen kunnen ook kiemen op de bladeren der Mossen 

 en Levermossen (Hepaticae) en aan hunne oppervlakte 

 een tamelijk dicht weefsel vormen. Als nu Wieren ten gepasten 

 tijde aanwezig zijn, ontstaat een Korstmos op de bladeren of 

 de stengels van een Mos of van een Levermos, zooals dikwijls 

 de Natuur voorkomt. 



De vermenigvuldiging der Korstmossen is nog op eene andere 

 wijze verzekerd, namelijk door de dusgenoemde sorediën of 

 broedknoppen. Een soredium bestaat uit eene of meerdere 

 gonidiën, die in het Korstmos door een aantal hyphen op eene 

 bijzondere wijze omsponnen worden ; hoe deze hyphen zich van 

 de overige afzonderen is onvolkomen gekend. Zulk een soredium 

 kan zich in dien toestand in het weefsel zelf verscheidene malen 

 deelen. Daar de vorming en de deeling der broedknoppen in de 

 gansche gonidiënlaag plaats hebben, zijn zij weldra in groot 

 getal onder de buitenlaag vereenigd ; barst deze open, dan wor- 

 den de broedknoppen vrij. Wij behoeven er niet op te wijzen dat 

 het ontstaan van een nieuw Korstmos uit een vrij geworden 

 broedknop niet de minste moeilijkheid zal ondervinden, daar 

 een soredium ons als het ware een dergelijk gewas in zijnen 

 eenvoudigsten toestand voorstelt. Het gebeurt daarenboven 

 dikwijls dat, alvorens tot eene nieuwe plant aanleiding te 

 geven, het kleine, thans op zich zelf levend orgaan, zich buiten 

 den thallus door deeling nog vermenigvuldigt, 



Op die wijze is de voortplanting van een groot aantal geslach- 

 ten en soorten verzekerd (Physcia parietina, Usnea 

 barbata, Pertusaria en vele anderen). 



