— 330 — 



In de tweede plaats wordt het zoogenaamde kluwensta- 

 dium gedemonstreerd (doorsneden van 2.7 fy. dikte; PI. XII, 

 fig. 1) De gekleurde draden, door het mes in kleine «tukjes 

 verdeeld, treden met groote duidelijkheid te voorschijn, maar 

 vooral wenscht spreker de aandacht op de nucleoli te vesti- 

 gen. Uit deze zeer dunne doorsneden blijkt, dat zij in het klu- 

 wenstadium niet meer door Gentiana-violet gekleurd worden . 

 Zij doen zich voor als langwerpige, door het osmiumzuur 

 eenigszins bruin geworden, lichaampjes, elk met een helder 

 vlekje in het midden en aan alle zijden door de gekleurde 

 draden omsponnen. Vandaar dat het op dikkere doorsneden 

 of bij Fritillaria-kernen, die men in haar geheel beschouwt, 

 den schijn heeft, alsof de nucleoli slechts deel van deze 

 draden uitmaken. In werkelijkheid zijn zij echter, althans 

 in dit geval, in het kluwenstadium wel onderscheiden, 

 afzonderlijke lichaampjes met bijzondere eigenschappen. 

 Zonder voor het oogenblik uit deze weinige waarnemingen 

 algemeene gevolgtrekkingen te willen maken, meent echter 

 spreker te hebben aangetoond, dat de beschreven methode 

 tot goede uitkomsten kan leiden. Hij zou er vooral daarom 

 prijs op stellen als zijne hoorders deze overtuiging deelden, 

 omdat hij er van overtuigd is, dat met deze wijze van 

 werken op het gebied van lagere planten en dieren, juist 

 bij de allerkleinste vormen, verrassende uitkomsten zullen 

 te verkrijgen zijn, althans daar waar het gelukt de cel. 

 loïdine tot in het binnenste der objecten door te doen drin- 

 gen. Dit is bij de protoplasma-lapjes van Fritillaria het 

 geval, maar bij vele andere plantendeelen leveren de cel- 

 wanden daartegen groot bezwaar. 



