— 346 — 



Uit het onderzoek der rots blijkt dat de glinsterende plaatsen 

 met eene teedere groene massa bedekt zijn ; die massa is de voor- 

 kiem (protoneraa) van het lichtnios. De voorkiem of het proto- 

 neraa der loofmossen ontstaat uit de spore in den vorm van op 

 wieren gelijkende draden, waaruit door zijdelingsche vertakking 

 de eigenlijke mosstengels voortspruiten Bij de Schistostega ont- 

 wikkelen die draden aan hun uiteinde ronde, sterk bolvormige 

 cellen die den vorm van lenzen aannemen. Andere cellen spruiten 

 uit de eersten voort en vereenigen zich tot een vlak dat normaal 

 op het invallend daglicht is geplaatst. Het is de bijzondere vorm 

 dier cellen die tot de terugkaatsing van het licht aanleiding geeft. 

 Het microscopisch onderzoek van zulk eene cel toont dat de zijde 

 die naar het licht gekeerd is bolvormig is ; de zijde die van het 

 licht is afgewend is een weinig kegelvormig, en in den top van 

 dien kegel liggen 4 tot 6 chloropliyllichaampjes in een klein pro- 

 toplasmahoopje dicht bij elkander samengedrongen. De overige 

 ruimte der cel is gevuld met een helder celvocht, dat, zooals 

 plasmolytische proeven hebben bewezen, niet sterk verzadigd 

 is. Bijzondere lichaampjes die, zooals bij hoogergenoemde Zee- 

 wieren, eene lichtuitstraling zouden kunnen veroorzaken, vindt 

 men hier niet. Ook het licht dat uit Schistostega straalt heeft 

 hetzelfde karakter niet als dat der zeewieren, maar het heeft juist 

 de groene kleur die het bladgroen kenmerkt. De oorzaak van het 

 glinsteren van Schistostega moet dus gezocht worden in het 

 breken en terugkaatsen van het daglicht, waarbij de chlorophyl- 

 lichaampjes zich op den weg der stralen bevinden . 



Zooals wij hooger zegden kunnen de stralen niet in alle richtin- 

 gen waargenomen worden ; de kracht van het licht is het sterkst 

 wanneer het oog normaal op het vlak der voorkiem gericht is, 

 dus in de richting van de optische as der cellen ; wijkt men een 

 weinig van deze richting af, dan verzwakt de lichtkracht, om 

 gansch te verdwijnen wanneer de gezichtsstraal met de normale 

 richting eenen hoek maakt van 15°-20''. Daaruit mag men besluiten 

 dat de lichtkegel, die van de cel uitgaat, om zijne as de grootste 

 kracht bezit, en dat die kracht naar de peripherie toe zwakker 

 wordt. 



Om den gang te kennen van de normaal invallende stralen, werd 



