— 348 — 



Het, licht dat door een enkel celletje wordt teruggezonden is 

 uiterst zwak ; daar echter alle cellen gelijk georiënteerd zijn voegt 

 zich de werking van duizenden samen, en bereikt de glans eene 

 merkelijke kracht. 



Deze theoretisch afgeleide beschouwingen werden in hare bijzon- 

 derheden volkomen bekrachtigd door proefnemingen die op eene 

 kunstmatig nagemaakte sterk vergrootte protoneraacel genomen 

 werden. Deze cel was verbeeld door een klein dunwandig glazen 

 flesclije dat volkomen denzelfden vorm had en met water kon ge- 

 vuM worden. De chlorophylkorreltjes waren vervangen door 

 groene glaspareltjes die ter plaatse bevestigd waren bij middel van 

 gelatine welke, door behandeling met dubbel chroomzuur kalium 

 en blootstelling aan het licht in water onoplosbaar geworden was 

 en in dit bijzonder geval het protoplasmahoopje kon voorstellen. 

 Werd dit toestel naar den helderen hemel of naar de zon gekeerd, 

 dan zag men een prachtig groen licht glinsteren ; de kracht 

 van dit licht was het sterkst om de optische as, en verdween op 

 eenen afstand van l5°-20'^ graden daarvan . 



De merkwaardige bouw der Schistostega-ceWen doet natuurlijk 

 de vraag ontstaan welk het physiologisch en biologisch nut is van 

 zulk eene inrichting voor de plant. Dit nut kan gemakkelijk uit 

 de waargenomen feiten afgeleid worden. ' Schistostega is eene 

 clilorophylhoudende plant die voor hare voedingsprocessen een 

 zekere lichtkracht noodig heeft. In de diepe kloven bevindt zich 

 de voorkiem van het lichtmos op de plaatsen die voor de meeste 

 groene planten te donker zijn, zoodat het lichtmos niet door 

 andere planten overwoekerd kan worden. Nochtans kan het 

 lichtmos zich zeer gemakkelijk voeden daar het, dank zij den 

 eigeuaardigen bouw van zijne cellen zoo sterk assimileeren kan 

 als de planten die zich aan den ingang der kloof bevinden. 



De ligging der chlorophylkorreltjes is niet toevallig, maar moet 

 aan de werking van eenen prikkel toegeschreven worden : die 

 prikkel is het licht. Inderdaad, wordt de voorkiem zoodanig ge- 

 plaatst dat het licht niet meer normaal maar schuin b. v. onder 

 eenen hoek van bijna 90' op het door de cellen gevormde vlak 



(l)Ineene rotskloof zij a de invallende lichtstralen meestal evenwijiiig. 



