— 355 — 



gezien dat de bacteroiden niets anders zijn dan eiwit. Maalvt men 

 evenwel reeksen doorsneden door do knollen, dan vindt men in de 

 meristeemcellen der oudere knollen en ook in het bacteroiden- 

 weefsel der jongere, bacteroiden die veel kleiner zijn dan de 

 karakteristieke bacteroiden der geheel ontwikkelde aanwassen. 

 Zij zijn niet vertakt, vertoonen den fraaisten staafjesvorm : maar 

 tusschen hen en de eigenlijke bacteroiden vindt men allerlei over- 

 gangsvormen. Wanneer men jonge knollen zorgvuldig met alcohol 

 afwascht, en ze daarna vlug door een vlam brengt, om den alcohol 

 en tevens alle vreemde kiemen af te branden ; wanneer men ver- 

 volgens den knol fijn raspt en het poeder op gelatine brengt, dan 

 ontstaan op dit voedend substraat vele en rijke koloniën van 

 een bacterie. Deze is geheel identisch met een microob dat alge- 

 meen in den grond voorkomt : BaciUns radicicola. Uit de vol- 

 wassen deelen der oudere knollen kan men geen koloniën meer 

 bekomen. 



Het schijnt dus dat de bacteroiden, indien zij zelf geen levende 

 wezens meer zijn, toch uit bacteriën ontstaan, en dat de jongste 

 onder hen tothun oorspronkelijken toestand kunnen terugkeeren. 

 Frank heeft die verandering van bacteroiden in bacteriën, die 

 herleving, indien men dat zoo noemen mag, rechtstreeks onder 

 het microscoop kunnen nagaan. Hij kweekt de bacteroiden uit 

 jonge knollen in een hangenden druppel verdunde gelatine, en ziet 

 de levenlooze eiwitlichamen, die onbeweegbaar, sterk lichtbre- 

 kend en dikwijls Y-vormig zijn, zich verdeelen in 2, 3, 4 of meer 

 beweegbare organismen, van ronden of langwerpigen vorm, en 

 wier lichaam veel minder lichtbrekend is. 



Frank meent de zwam, die het ontstaan der knollen veroor- 

 zaakt, wegens hare bijzondere eigenschappen als een bijzonder 

 geslacht te moeten beschouwen, en haar een nieuwen naam, 

 RJiizobium leguminosarum, te moeten geven. Maar Prazmowski 

 verkreeg ook koloniën die volkomen op die van B. radicicola 

 geleken. Hij kon uit jonge bacteroiden verkregen bacteriën gedu- 

 rende zoovele generatiën kweeken als hij maar wilde, en na 

 duizende generatiën warende bacteriën nog even werkzaam als 

 voorheen en besmetten ze de Papilicnaceeën even zeker : het 

 getal knollen dat op de wortels verscheen was even groot als te 

 voren. 



