— 360 — 



opperhuidscellerj terzijde te hebben geschoven. Men ziet dan 

 weldra, onmiddellijk onder de opperhuid, eenige cellen, die zich 

 door deeliug vermenigvuldigd hebben, en met het kenschetsend 

 mycoplasma opgevuld zijn. Deze cellen besmetten de dieper 

 gelegene, en zoo Icomt het mycoplasma achtereenvolgens in alle 

 schorscellen, tot aan de kernscheede, te voorschijn. Ook bij 

 Phaseolus kon Fhank aan de oppervlakte van den wortel, waar 

 de infectie plaats moest grijpen, microorganismen waarnemen. 



Daaruit blijkt hoe alles wat met de infectie van den wortel 

 betrekking heeft, nog weinig gekend is. De wijze waarop Praz- 

 MowsKi en Frank zich deze verschijnselen voorstellen is even 

 vaag en weinig duidelijk uitgedrukt. Nieuwe onderzoekingen 

 over de natuur der slijmdraden zijn zeer te wenschen. 



Wij moeten nu nog de verschijnselen nagaan, die in het bacte- 

 roidenweefsel plaats grijpen, wanneer de knol een zekeren 

 ouderdom bereikt heeft. 



Men heeft hooger gezien dat de bacteriën, zoodra zij de draden 

 verlaten hebben en in het protoplasmazijn geraakt, in bacteroiden 

 veranderen. Zij kunnen in dien toestand nog een tijd lang het 

 vermogen bewaren zich te vermenigvuldigen; maar weldra gaat 

 ook die eigenschap verloren, hunne zelfstandigheid houdt op 

 korrelig te zijn en wordt hyalien, en daarna verdwijnt zij langza- 

 merhand. Dit valt samen met het ouder worden van den 

 knol. Niet alleen verdwijnen de bacteroiden, maar de geheele 

 inhoud der bacteroidencellen wordt weggevoerd; deze ledigen 

 zich volkomen, op eenige niet verder onderzochte lichaampjes na. 



De bacteroiden maken blijkbaar een eiwitvoorraad uit, die te 

 gepaster tijd door de plant benuttigd wordt. Het ledigen der knol- 

 len heeft geene andere beteekenis. Het eigenaardige van het ver- 

 schijnsel ligt vooral hierin, dat de eiwitvoorraad om zoo te 

 zeggen door de plant aangekweekt wordt uit bacteriën die zij 

 aanlokt, die in hare weefsels dringen, en daarin hunne vitaliteit 

 verliezen om eenvoudig gefigureerde eiwitlichaampjes te worden. 

 Maar dit is nog niet alles; niet alleen de Papilionaceeën, ook de 

 bacteriën vinden voordeel in het bestaan dier knollen; plant en 

 microob bewijzen elkander wederzijdsche diensten; wij hebben 

 hier te doen met een der merkwaardigste voorbeelden van sym- 

 biose. 



