— 363 — 



ontwikkelen Het is slechts wanneer bloemen en zaden in over- 

 vloed worden voortgebracht dat de grond merkelijk rijker wordt 

 aan N, Frank denkt dat alle planten, zonder onderscheid, 

 in volwassen en gezonden toestand vrije stikstof kunnen assimi- 

 leeren, maar dat zij, in hunne jongste ontwikkelingsstadien, 

 stikstofhoudende zouten noodig hebben. Het is bijgevolg geen 

 wonder dat de Grassen in Hellriegei/s proeven steeds te gronde 

 gingen. De Papilionaceeën daarentegen bezitten in de symbiose 

 met wortelbacterien een middel om ten allen tijde zoo krachtig 

 ontwikkeld te zijn, dat zij zich ook in hunne jeugd met ongebon- 

 den stikstof kunnen voeden. 



Het pleit ten voordeele van Frank's theorie, dat de ontwikke- 

 ling der Papilionaceeën zooveel sterker is wanneer knollen op 

 hare wortels aanwezig zijn. Volgens hem zouden de bacteriën 

 niets anders doen dan een functie, die bij alle planten bestaat, ook 

 in ongunstiger voorwaarden mogelijk maken, daar zij aan de 

 planten een grootere kracht verleenen ; en de ervaring leert dat 

 door hun toedoen de plant werkelijk grooter wordt, hare groene 

 kleur intenser is, en hare koolzuurassimilatie sterker. 



Men kan hem evenwel tegenwerpen dat er een buitengewoon 

 groot verschil bestaat tusschen de kracht der stikstofassimilatie 

 die bij de Papilionaceeën waargenomen wordt, en die welke 

 Frank ook bij de overige planten meent te ontdekken. Het is wel 

 zonderling dat dit verschil samenvalt met het al of niet aanwezig 

 zijn van wortelknollen. Frank heeft de objectie voorzien, en 

 antwoordt daarop dat ook de COa-assimilatie van plant tot plant 

 verschilt ; dat de N-assimilatie bijgevolg bij de Papilionaceeën, 

 die zooveel N noodig hebben, veel sterker zou kunnen zijn dan 

 bij andere familiën, en dat die functie nochtans overal dezelfde 

 karacters zou kunnen bezitten. 



Beyerinck is ook weinig geneigd aan zijn B. radicicola het 

 vermogen toe te kennen vrije stikstof vast te leggen. De 

 scheikundige activiteit van dien bacillus is daartoe veel te gering. 

 En werkelijk, B. radicicola bewerkt geene bijzondere gisting, 

 geene bijzondere oxydatie of reductie. In voedseloplossingen, die 

 buiten de noodige zouten zwavelzuur ammonium of asparagine 

 bevatten, ontwikkelt hij zich uitstekend, maar hij werkt niet als 



