— 365 - 



nog evenveel stikstof uit de lucht vastgelegd wordt als wanneer 

 de grond met bacteriën geïnfecteerd is, dan is Füank's theorie 

 bewezen, en mag men als vaste regel stellen dat het vermogen, 

 vrije stikstof te assiraileeren, ook zonder symbiose met bacteriën 

 bij de planten kan bestaan. Het is zeer te wenschen dat ook deze 

 proef niet lang moge uitblijven. 



Misschien kan men, met het door Frank beschreven verschijnsel 

 in verband brengen dat, volgens Prazmowski's waarnemingen, 

 in een grond die rijk is aan stikstofhoudcnd voedsel, de knolletjes 

 slechts zeer laat geledigd worden ; zij worden daarentegen zeer 

 vroeg en zeer vlug geledigd wanneer de plant gebreklijdt aan zulk 

 voedsel. Vines heeft onlangs getracht te bewijzen dat de ontwik- 

 keling der wortelknollen veel minder krachtig is wanneer do 

 grond salpeterzure zouten bevat, en dat zij des te grooter worden, 

 naarmate het gehalte aan nitraten kleiner wordt. Dit stemt ook 

 zeer goed overeen met de vroeger aangehaalde feiten. Eindelijk 

 heeft Beyerinck waargenomen dat in een grond die rijk is aan 

 humus geene of zeer weinig knollen ontstaan; maar hij schrijfc 

 dit hieraan toe, dat de bacteriën misschien even zeer door do 

 organische humusstoffen aangelokt worden, als door de wortels 

 der Papiliouaceeen. 



Prazmowski doet opmerken dat beide organismen uit de sym- 

 biose partij trekken, maar dat de plant zeker meer bevoordeeld 

 is dan de bacterie. De plant is de sterkste, en zij tracht zooveel 

 nut mogelijk te trekken uit de kleine wezens waaraan zij ook 

 eenige diensten bewijst. Zij richt hare knollen in op doelmatige 

 wijze: de bacteriën worden opgesloten in een parenchyraatisch 

 weefsel, om hetwelk een laag verkurkte cellen (de endodermis) 

 aangelegd wordt, die andere lagere wezens verhindert den knol 

 binnen te dringen, en ook de knolbacterien gevangen houdt. Aan 

 den top der knollen is een meristeem aanwezig, dat, door ver- 

 deeling nieuwe cellen gereed maakt voor de ontwikkeling van 

 nieuwe bacteroiden, naarmate de plant grooter wordt en een 

 sterkeren voorraad eiwit noodig heeft. Tusschen het bacteroi- 

 denweefsel en de schors ontstaat een krans rijk vertakte vaat- 

 bundels, die de bovenaardsche organen met de eiwitvormende 

 knollen verbinden. In een woord, de anatomische bouw der 



