(7) 



elobo congelante ad hunc «sqiie diem globi terraquei refrigeralionem. 

 Nullum nou est phoenomenon , quod non conspirat ad conclusionem 

 confirmandam , caloris actione anlea lenurem omnem fviisse hquefac- 

 tam. Fuit procul duhio ante tempora liistorica glohus noster fluidus ; nolo 

 nunc loqui de fliiiditate aerea, quam et summus philosophus Laplacius 

 et strenuus coeh ohservator Ilerschehus ; liic observatione plurima in 

 stellas nebulosas, et analogia; ihe calculo probahihtatis ductus, teUuris 

 fuisse opinati fuere ; sed insisto tanlum in statum fluidiun fusum , 

 non elaslicum. — Quis unquam de globi nostri forma sub £equatore 

 inflata, ad polos compressu cogita\it? Quis unquam planetas sub sequa- 

 tore suo in tantum elevatos et ad polos suos in tantum complanatos ob- 

 servavit, in quantum velocius, vel minori velocitate circa axin suam 

 rotantur? Quis unquam imo verbo in planetis accurate talem figuram 

 vidit , qualem massa fluida vi eadem , qua planetae circa axin mota , 

 assumsissit; quin simul concluserit antea re vera globos hosce omnes et 

 inter illos globum nostrum terrestrem fuisse fluidos? Si autem fluidus 

 f uit globus , certe mecum consentietis omnes , ilhid adscribendum f uisse 

 globi temperaturaj : neque ullus mihi objiciet , potuisse etiam omnem 

 globi massam fuisse menstruo quodam solutam ; nemo iliud objiciet , 

 qui massas illas durissimas graniticas , nuUo menstruo solvendas , ubi- 

 cunque stratis seciuidariis subjacentes cognitas habuerit, et seciun per- 

 penderit, hasce facile solvendas esse, si comparentur cum massis pro- 

 pius ad centrum telluris positis, quas longe longeque duriores esse 

 observationes ope penduli institutse luculenter demonstravere. Et si quis 

 hac de re adhucdum dubitaret , hunc rogatum vellem , quid de fluidi 

 iUius enormi quantitate factum fuerit? Massam omnem globi cum su- 

 peraverit, in ipsius cavernis condi minime potuit, iu atmosphsera non 

 haeret ; globum deserere non potuit , ad cujus centrum attrahebatur ! 

 Certe responsum frustra exspectarenuis. Sed prseterea res heec ijlane 

 absoluta est ; invenimus enim in ipso globi gremio rehquias calorici 

 ilhus, quo aute fusum fuisse huucce globum statuimus. Descendamus 

 thermometi'o muniti in fodinas profundas, et licet non nisi perexiguum 

 sit spatium , per quod appropinquemus ad centriun Telluris , attamen 

 thermometrum perplures gradus adsceudens observamus, temperaturam 



