§ 15. OPMERKINGEN OVER SYSTEMEN DIE NIET VOL- 

 DOEN AAN DE VOORWAARDE B VAN § 10. 



a) Translatie-beivegingen. [vergelijk ook: § 16, a).] 



Een mechanisch systeem waarop geen uitwendige krachten 

 werken bezit steeds de drie integralen van hoeveelheid van 

 beweging : 



waar Px,Py,Pz de komponenten van de totale hoeveelheid van 

 beweging van het geheele systeem zijn. De bij deze momenten 

 behoorende koordinaten x,y^z, welke de ligging van het geheele 

 systeem in de ruimte aangeven, kunnen onbegrensd toenemen, 

 en kunnen dus niet als periodieke funkties van hoekvariabelen 

 worden uitgedrukt i). 



In het algemeen heeft men voor de translatie-beweging geen 

 quanten voor waarden ingevoerd ; m. a. w. de waarden van p^, Py,Ps 

 zijn niet door quantengetallen gebonden, maar kunnen een kon- 

 tinu gebied doorloopen 2). 



In de quantentheorie der ideale gassen worden de translatie-bewe- 

 gingen door sommige physici wel gequantiseerd. Hierbij worden 

 twee verschillende methoden gevolgd : 



1) Men herleidt de translatie-bewegingen van de molekulen 

 tot periodieke bewegingen, hetzij door ze te beschouwen als een 

 superpositie van sinustrillingen (geluidsgolven) ^), hetzij door te 



') .v^f/iZ zijn cykluehe koordinaten. 



*) Voor een dergelijk systeem is dus het aantal quantenformules minstens .3 

 kleiner dan het aantal vrijheidsgraden. [Zie ij 16, a)]. 

 2) Cf. H. ÏETRoiJK, Phys. Zeitschr. 14, p. 212, 1913; 



O. Lenz (A. Sommerfeld, Gött. Vorlesungen 1913); 



W. H. Keesom, Versl. Akad. Amst. 1913, p. 98 (= Comm. Leiden, Suppl. 30 a). 



