124 HET MAGNETISME. 



keer liet geval was. Dit is «geheel overeenkomstig de theorie. 

 Alle magiietisaties n.1., die omgeklapt zouden kunnen worden, 

 zijn reeds bij de eerste nadering omgeklapt. Wel krijgen wij een 

 geluid wanneer nu de magneet dichterbij gebracht wordt, of 

 wanneer de magneet omgekeerd wordt. 



Bij een tweede proef brengen wij in het spoeltje S een ijzer- 

 draad, waarin remanent magnetisme aanwezig is. Buigen wij 

 den ijzerdraad, dan verdwijnt een deel van het remanente magne- 

 tisme. Hierbij hoort men op dezelfde manier als bij de eerste proef 

 een geluid in den telefoon. Ook wanneer het ijzer van te voren is 

 uitgegloeid hoort men bij buigen het geluid nog. Dit is wel een 

 bewijs voor het spontaan gemagnetiseerd zijn van de kristalletjes. 



De proef zou geheel bewijzend zijn als men den draad kon 

 houden buiten het aardmagnetische veld. Intusschen verandert 

 het verschijnsel niet wanneer men door het spoeltje een constanten 

 stroom leidt, die een veld geeft, dat ongeveer gelijk is aan het aard- 

 magneetveld. Dit bevestigt wel de bewijskracht van deze proef. 



Hoe het komt, dat bij het buigen van de staaf de magnetisatie 

 in sommige kristalletjes omklapt zien wij nog niet goed in. Ook 

 de invloed van mechanische schokken op de magnetisatie is nog 

 geheimzinnig. Men heeft zich wel eens voorgesteld, dat men door 

 zulk een schok de moleculen zou „dooreenschudden", zoodat zij 

 uit hunne georiënteerde standen zouden worden gebracht. Hier- 

 tegen valt op te merken, dat bij alle mechanische bewegingen 

 die wij kunnen voortbrengen, groepen van millioenen van mole- 

 culen in hun geheel verplaatst worden. 



Behalve met behulp van een telefoon kan men de afzonderlijke 

 inductiestootjes ook met een galvanometer, b.v. een snaargalvano- 

 meter aantoonen. Daarbij kan de intensiteit der inductiestootjes 

 in verschillende gevallen beter vergeleken worden. 



Het is op deze wijze gebleken dat men bij gebruikmaking van 

 een wijdere spoel het effect bijna even goed verkrijgt als met 

 een nauwe spoel. Wanneer nu telkens slechts één kristalletje 

 tegelijk omklapte, zou de verandering die de loop van de kracht- 

 lijnen hierbij ondergaat, zich slechts over een kleinen afstand 

 doen gevoelen, en zou men moeten verwachten, dat men een des 

 te beter effect zou krijgen naarmate de spoel nauwer is. Nu dit 

 laatste niet het geval is, moet men aannemen, dat telkens in een 

 lange rij van kristallen de magnetisatie tegelijk omklapt. 



