HET MAGNETISME. 



85 



is. Wij merken hierbij op dat de absolute waarde van ■/. bij alle 

 diamagnetische stoffen kleiner (zelfs veel kleiner) dan 1 is, 

 zoodat u altijd positief is. 



Men noemt •/. de susceptibiliteit, ,u de permeabiliteit. 



Tevens blijkt dat .« >1 voor paramagnetische stoffen (x > 0), 

 en dat .u < 1 voor diamagnetische stoffen {■/. < 0). In den aether 

 is jU 3Z 1. 



Voor ijzer wordt het verband tusschen M en H voorgesteld 

 door Fig. 11. 



Gaan wij uit van ongemagnetiseerd ijzer en brengen wij een 

 aangroeiend magnetisch veld 

 aan. De magnetisatie neemt dan 

 toe volgens de aanvankelijk naar 

 boven gekromde lijn Oa. AVordt 

 de magnetische kracht grooter, 

 dan neemt ten slotte M in steeds 

 geringer mate toe, het ijzer wordt 

 verzadigd. Laten wij, nadat een 

 zeker punt, b bijvoorbeeld be- 

 reikt is, de magnetische kracht 

 vreer afnemen, dan volgt M de 

 kromme b c, d.w.z. de magnetisatie 

 neemt niet weer bij elke waarde van H de waarde aan die zij 

 bij het aangroeien van H had, maar zij blijft voortdurend eene 

 grootere waarde behouden. Zelfs wanneer H = O geworden is, 

 behoudt M eene zekere waarde Oc. Laten wij dan H in tegen- 

 gestelde richting aangroeien, dan volgt de magnetisatie de 

 kromme ede. Nu H weer latende afnemen tot nul en haar in 

 de oorspronkelijke richting weer latende toenemen volgt M 

 de kromme cfb. De kromme bcdefgb heet de hysteresiskromme. 



§ 8. Wij zullen nu voor een paar voorbeelden H en B nader 

 nagaan. Daarbij zullen wij doen alsof steeds verg. (9) geldt. 

 Van de complicatie, die b.v. bij ijzer optreedt, zullen wij daarbij 

 dus afzien. 



Beschouwen wij eerst eens een draadklos, die door een stroom 

 doorloopen wordt. De magnetische krachtlijnen loopen als in 

 Fig. 12 is aangegeven. Zij loopen overal door den vrijen aether. 

 Dus is overal B = H, zoodat de krachtlijnen tevens inductie- 

 lijnen voorstellen. 



Denken wij nu in den draadklos een ijzeren kern fdie het 



Fig. 11. 



