§ 28*.] SYSTEMEN MET MEERDERE ELEKTRONEN. 165 



7)2 



De faktor -i — x -„ , welke c-eliik is aan de straal van het water- 



4 TT'^ m e^ 



stof-atoom in normalen toestand (vergelijk bl. S4) bedraagt: 



o 



0,53.10"^ cm. of 0,53 A.E. Berekent men deze uitdrukking voor 

 alle elementen volgens de tabel van Vegard, dan verkrijgt men 

 een kromme welke een geringe analogie vertoont met die der 

 atoomvolumina : ze heeft maxima bij de elementen welke 1 elek- 

 tron in de buitenste ring bezitten : 



De elementen Cu, Ag, Aa liggen echter Ijij de miiiima der 

 atoomvoluminakromme, terwijl ze hier maxima zouden vormen. 

 Verder is het verloop tusschen de maxima niet goed : Vj.v. van 

 Na tot Ar daalt de straal van de buitenste ring steeds, terwijl 

 de atoomvolumina reeds na Al weer beginnen te stijgen. En ten 

 slotte stijgen de diameters bij de hoogere atoomgewichten te 

 sterk 1). 



Men kan nu natuurlijk de tegenwerping maken dat de atoom- 

 volumina zooals deze gewoonlijk berekend woorden (het quotiënt 

 van atöomgewicht en soortelijk gewicht in vasten toestand) be- 

 trekking hebben o}) den vasten, (gekristalliseerden) toestand, en 

 dus mede bepaald worden door de krachten die de verschillende 

 atomen in het kristfil raster op elkaar uitoefenen. Maar men zal ' 

 dan noodzakelijk tot de koiiklusie moeten komen dat de atomen, 

 zoo ze tot een kristal zijn verbonden, anders gebouwd zijn, dan 

 volgens het schema van Vkcjard. Om dit toe te lichten wil ik 

 het element koper nemen; volgens Vegard bezit dit 5 ringen, 

 met van binnen naar buiten gaande, resp. 3, 7, <S, 10 en 1 



nadering kan men deze korrektie verwaarloozen. Voor de aHeiding der forDiiiIc 

 vergelijke men b.v. P. Dkiivi:, Phys. Zeitsclir. 18, \). 2H), l'.tlT. 



M Uit sterke stijgen is een gevolsj; van hot grooter worden der (j^iianteugetal- 

 len voor de buitenste elektronen, dat door Vkiiakd ondersteld wordt. — Bij een 

 nauwkeuriger berekening — zie onder 2) — vindt nitii nog iets grootere waar- 

 den voor deze stralen. 



