§ 25. OPMERKING OVER DE VERSCHUIVING 

 VAN SPEKTRAALLIJNEN DOOR DRUK. 



Indien men het spektmni van een damp onder hooge druk- 

 king waarneemt worden de spektraallijnen in liet algemeen ver- 

 plaatst; gewoonlijk krijgen ze een verschuiving naar de roode 

 zijde van het spektrum i). 



In de klassieke theorie heeft men dit soms verklaard door te 

 veronderstellen dat de binding van een elektron aan een bepaald 

 atoom verzwakt werd door de aantrekking der omringende atomen ; 

 de frequentie der trillingen van het elektron werd dan kleiner, 

 waardoor de uitgezonden spektraallijnen naar het rood ver- 

 schoven 2). 



Op een dergelijke wijze zou men een verklaring kunnen geven 

 op grond der formules van de quantentheorie. Het volgende wordt 

 meegedeeld als een vluchtige schets hiervan. 



Aangenomen wordt dat het elektrische veld, veroorzaakt door 

 de omringende atomen een potentiaal heeft, die naar opklim- 

 mende machten van r (de afstand van het elektron tot de atoom- 

 kerii, waarbij het behoort) kan worden ontwikkeld. De totale 

 potentiaal van het veld is dan: 



^= + f+Ê^'*"' (!) 



en de funktie van Hamilton : 



.') Zie b.v. H.M. Konen, Das Leuchten der Gfase und Diluipfe, Braunsclnveig 

 1913, },. .310. 



De grootte der verschuiving houdt verband met de spektraalreeksen, terwijl bij 

 bandenspektra zeer ingewikkelde betrekkingen optreden. 



De verschuiving schijnt bepaald te worden door de iolale druk van het gas, 

 niet door de partieele druk van de damp waarvan men het spektrum onderzoekt. 



;. o ^ 



Grootte-orde der verschuiving: bij ijzer is . / A = .^^w. X 2,3 A.E. per atmos- 

 feer (F. Kayser, Handb. d. Spektroskopie). 



De waterstof-lijnen //(<, i/p', //y, J/() worden in een vlamboog door druk zeer 

 sterk verbreed, oncreveer evenredi}' met de druk en met de derde of vierde maclit 



7 3 O 



der frequentie. De verschuiving is hier niet te meten. 



*) Zie b.v. Campbell, Moderne Elektrizitiitslehre (Duitsche vertaling door 

 U. Meyer, Dresden-Leipzig li)13), bl. 213. 



