§ 36.] THEORIE VAN EOHK l\ VERBAND STAAN. 213 



voor een groot aantal sj^stemen in verscbillende liggingen, enz., 

 de diëlektriciteitsEonstante van een ensemble van dergelijke 

 systemen i). Hieruit volgt op de bekende wijze de voortplan- 

 tingssnelheid der elektrische trillingen door het ensemble als 

 funktie van de frequentie cog -). 



Debye heeft deze berekening uitgevoerd voor het model van 

 het waterstof-molekuul, en is tot een formule gekomen welke 

 zeer goed overeenstemt met de experimenteele bepalingen van 

 de brekingsindex van waterstofgas ^). 



ÖOMMERFELD heeft een meer algemeene behandeling gegeven 

 voor een molekuul met axiale symmetrie, dat bestaat uit een 

 aantal kernen die op de symmetrie-as liggen, en een aantal 

 elektronen welke rondloopen op een cirkel om deze as *). 



Door ScHERRER is de dispersie onderzocht van waterstof wan- 

 neer de bewegingen der elektronen door een konstant mag- 

 netisch veld gestoord zijn (dispersie van de elektroitiagnetische 

 draaiing van het polarisatievlak). De door hem afgeleide formule 

 stemt goed overeen met de metingen van Siertsema hierover 



(l.C.) 5). ^^ 



Het zij veroorloofd de berekeningen zelf hier niet weer te 

 geven. 



Slechts zij vermeld dat de algemeene vorm der formule voor 

 de brekingsindex x luidt: 



-^' = 1 V'' S4^-^^") (20) 



waarin X het aantal molekulen per volume-eeiiheid is; s het 

 aantal elektronen per molekuul. De grootheden Cki zijn nume- 



') Voor nadere bizonderheden van deze berekeningen wordt verwezen naar de 

 geciteerde artikelen van Dn:r!YK en Sommkhfeld. 



-) Cf. Dküvi: en 8ojiMi:RKEt.n, 1. c. Zie echter ook beneden, opmerking '2. 



^) P. Derye, l.C. 



'•) Deüye en Sommkukeii) hebben ook de dispersie-formule voor Helium vol- 

 gens dezelfde methode berekend, in de onderstelling dat de beide elektronen van 

 het Helium-atooui op eenzelfde cirkel rondloopen, diametraal tegenover elkaar. 

 De gevonden formule stemt echter, zooals zij opmerken, niet overeen met de 

 experimenteele resultaten (l.c.) [Zie ook A. Sommereei.d, Ann. d. Phys. 53, p. 

 557, 1917 1. 



^) [SoMMERi-Ei.ii lieeft op de berekeningen van Sci[erueh kritiek uitgeoefend; 

 zie Ann. d. Phys. 53, p. 500, 1917.] 



^1 A. SoMMERKELij, Elster und Geitel-Festschrift, p. 576. 



