270 OVER HET ONTSTAAN EN DE GEOLOGISCHE GESCHIEDENIS 



op groote schaal met dat drijfijs transport van grind en zand 

 plaats. Maar het gebeurt ook wel, dat de ijsdam aan de afkomende 

 wateren een onoverwinnelijken weerstand biedt en hen dAvingt 

 «en nieuwen uitweg ernaast te zoeken. Dan blijven later, na het 

 afsmeken van het ijs, de vaste bestanddeelen (zand en grind), 

 die de opeengestapelde ijsschotsen aan den bodem hadden ontrukt, 

 als een heuvelachtige dijk liggen. 



In Siberië bevriezen vele rivieren (behalve de zeer grootej 

 in den winter tot den bodem en ook hier verheifen zich de 

 ijsmassa's hoog boven het normale oppervlak, doordien nog steeds 

 water uit het Zuiden, waar de Siberische rivieren in het algemeen 

 ontspringen, wordt aangevoerd. Wanneer dan, bij zachter weers- 

 gesteldheid, de dooi intreedt, beginnen ook het eerst in het 

 Zuiden de rivieren weder te loopen. Het water stroomt eerst 

 rechts en links van de opgehoopte ijsmassa's en vormt twee 

 zijdelingsche rivieren ; dan zet zich ook het door de winterkoude 

 gescheurd en gebroken ijs op zijn beurt in beweging. De stukken, 

 die aan het rivierbed kleefden komen aan de oppervlakte, be- 

 laden met zand, grind en zelfs groote steenblokken. Die massa, 

 op haren weg naar het Noorden dikwijls opgehouden door nog 

 vast gebleven ijsdammen, ploegt diepe gleuven in den bodem 

 en geeft lederen winter den stroom nieuwe oeverlijnen. Zij 

 vervracht aldus geleidelijk, van afstand tot afstand, materialen, 

 Avelke de rivier als zoodanig nooit zou hebben kunnen verplaatsen. 



In Alaska hebben soortgelijke verschijnselen plaats aan de 

 monding van de reusachtige Yoekon. Gedurende acht maanden 

 van het jaar is hare strooming onderbroken. Bij het losraken 

 van het ijs doorploegen zijne massa's de delta, de steile rivier- 

 oevers worden afgebroken en de mondingen verplaatsen zich 

 telkens. 



Ik heb deze verschijnselen van den tegenwoordigen tijd, die 

 zoover mij bekend is, het eerst door de Lapparent zijn in het 

 licht gesteld, eenigszins uitvoerig besproken, omdat zij niet 

 alleen het ontstaan der grindafzettingen in het Nederlandsclie 

 diluvium kunnen verklaren, maar ook licht werpen op apdere 

 problemen van Onzen bodem, oiider andere het ontstaan van 

 vennen. 



Het kon wel niet anders of ook op de delta dier oudste Maas 

 moeten drijvende ijsmassa's het grindachtig „Maasdiluvium" heb- 



