VAN VENNEN, VENEN KN ZEEDUINEN. 277 



duinen te houden en de venkommen zelf door iiitwaaiing te 

 verklaren. 



Deze verklaring is evenwel oogenschijnlijk niet bestand tegen 

 het nader onderzoek van de samenstelling der heuvels. Het zand 

 van de vermeende oude stuifheuvels blijkt namelijk steentjes te 

 bevatten. Wel zijn deze dikwijls niet groot — de grootste en 

 zwaarste, in de vermeende duinen bij de vennen van Gister wijk 

 door mij en anderen verzameld, bereikten slechts 1 c.M. lengte- 

 maat en wogen een halve gram — maar toch wel te groot voor 

 duinzand. In de naast vennetjes gelegen zandheuvels bij Horn, 

 ten westen van Roermond, die op de Topographische kaart als 

 „duinen" en in den Atlas van Staring als zandstui vingen staan 

 aangegeven, komen zij, tot bovenaan, in horizontale snoertjes 

 van grof zand voor; een vuursteenkeitje werd daaraan ontno- 

 men van 22 m.M. grootste lengtemaat en 3.15 G. gewicht i). 

 Deze heuvels vertoonen ook overigens duidelijk fluviatiele ge- 

 laagdheid, doordien horizontale lagen van grover en fijner zand 

 met elkander afwisselen. Toch ziet het landschap geheel duin- 

 achtig uit, maar de wind werkt er veeleer afbrekend, waardoor 

 op vlakke plaatsen nabij de toppen tal van keitjes vrij komen te 

 liggen. Waar ook ik in Noord-Limburg en Noord-Brabant het 

 zanddiluvium daarop onderzocht, ontbraken keitjes nergens, noch 

 in de heuvelachtige, noch in de vlakke streken — al zijn ze 

 niet overal even talrijk — ; men vindt ze meestal verstrooid, 

 maar in deze en gene Oök wel in horizontale en dan duidelijk 

 door water afgezette laagjes. 



Op geringe diepte, onder dit zanddiluvium, dat in de vlakke 

 streken de oppervlakte vormt en waaruit zeker althans de meeste 

 heuvels bestaan, nog een paar meter boven het niveau van den 

 bodem der diepste vennen, wordt in het vennengebied der 

 Neerbeek eene gemiddeld ongeveer 70 c.M. dikke laag van 

 bruine, fijnzandige leem aangetroffen. Deze is duidelijk en scherp 

 gestratificeerd. Daarboven bevindt zich eene zone van eenigszins 

 leemhoudend fijn zand, die hier en daar keien bevat van karak- 

 teristieke Maasgesteenten (o.a. kwartsiet van Revin en conglo- 

 meraat van Burnot uit de Ardennen, vuursteen van het Zuid- 



') Dit is het grootste in de heuvels door mij in situ aangetroffen keitje (in 

 Augustus 1918). 



