218 VERSCHILLENDE PROBLEMEN DIE MET DE [§ 36. 



De formules (/) Ijepalen 6'i, Co . . ; uit {;m) volgt voor C'o : 



4=K' 



TT S 



over in : 



►Stelt II Kil liiii. uCo = Iin). /< 1/ " =--1, dan guat {k) 



' TT H 



qi, = §K-^ COS {st-\- 5o) + 2: f]fri d (iii ) cos Qi («) 



Men komt dan tot hetzelfde resultaat als hetgeen door de 

 klassieke theorie wordt geleverd. Praktisch kan men .1 als kon- 

 tinu veranderlijk beschouwen. 



Hierin ligt dus een rechtvaardiging van de rekenmethode 

 gebezigd door Debye en Sommekeeld i). Om het dispersiepro- 

 bleem geheel in overeenstemming te brengen met het hier be- 

 handelde zou men de elektrische trillingen welke op de gas- 

 molekulen werken, moeten opvatten als de eigentrillingen van 

 een mechanisch systeem. Dit zou b.v. kunnen geschieden door 

 het stralingsveld te beschouwen in een holle ruimte met volko- 

 men geleidende wanden, waarin het gas is opgesloten. De be- 

 wegingen van de elektronen in de molekulen en de eigentril- 

 lingen van het elektromagnetische veld zullen elkaar dan weder- 

 keerig beïnvloeden; kan men al deze bewegingen berekenen, 

 dan is het mogelijk (|uantenformules op te stellen, welke zoowel 

 de elektronenbewegingen in de molekulen als de elektrische 

 trillingen van het veld vastleggen. De dis})ersieformule komt 

 hier dan te voorschijn als een betrekking tusschen de frecpientic 

 van de elektromagnetische hoofdtrillingen van de ruimte en hun 

 golflengte -). 



• ) Zie over de kwestie der instabiele trilliiigeu beneden onder ó). 



t) Is de dichtheid van het gas eindig, dan zal men liier niet de verwaarloo- 

 zingen kunnen toepassen, welke hoven gemaakt zijn (schrappen van termen met 

 |tï|. Het aantal termen b.v. in het tweede lid van vergelijking (ƒ) is dan gelijk 

 aan of een veelvoud van het aantal molekulen, welk aantal toeneemt naarmate 

 'men de afmetingen der ruimte vergroot om n kleiner te maken. Dit heeft ten 

 gevolge dat men het tweede lid niet willekeurig klein kan maken, hetgeen ook 

 te verwachten is, daar aaders de aanwezigheid van het gas geen invloed zou 

 hebben op de frequentie der eigentrillingen van de ruimte, en er dus geen dis- 

 persie zou zijn. — Bij de quantenformules kan zich iets dergelijks voordoen. De 



