32 UE ELECTKOXENTHEORlIi. 



beweging, lietwelk de winding verkrijgt, en het ontstane mag- 

 netisch moment, treedt het aantal der rond'loopende electronen 

 niet meer op. De formule geldt ook voor een draadklos. 



Deze proef, waarbij dus een draadklos bij het ontstaan of 

 ophouden van een electrischen stroom in beweging moet gera- 

 ken, is nog niet gelukt. Wel hebben echter Einstein en de 

 Haas 1) aangetoond, dat -een staafje ijzer, dat om zijn as kan 

 wentelen, in beweging wordt gebracht als het in de richting van 

 de lengte gemagnetiseerd wordt. Men heeft hier met de mole- 

 kulaire stroomen van AMriiRE te doen, en mocht men aannemen 

 dat deze bij het magnetiseeren ontstaan, dan zou men, als ook 

 de molekulaire stroomen in een rondloopen van negatieve elek- 

 tronen bestaan, in het wezen der zaak hetzelfde als het zooeven 

 besproken geval hebben. In werkelijkheid is er dit onderscheid, 

 dat in het ijzer bij het magnetiseeren geen electrische stroomen 

 ontstaan; de molekulaire stroomen van Ampère zijn reeds van 

 te voren aanwezig, zij worden alleen l)ij liet magnetiseeren min 

 of meer gelijk gericht. Intusschen beantwoordt aan het magne- 

 tisch moment dat hierdoor ontstaat een daaraan evenredig mo- 

 ment van hoeveelheid van beweging, terwijl er eerst, toen al de 

 magnetische momenten der molekulen elkaar ophieven, geen 

 resulteerend moment van hoeveelheid van beweging was. Men 

 gevoelt dus dat de betrekking (34) van toepassing blijft -). 



Bij deze proef waren vele moeilijkheden te overwinnen. Niet- 

 tegenstaande dat gelukte het niet alleen Einstein en de Haas 

 het verwachte effect te constateeren, maar zij slaagcïen er zelfs 



c 

 iii met behulp van (34) voor de waarde 1,8X10' te ver- 



^ m 



krijgen, welke waarde met de in § 7 gevondene zeer bevredigend 



overeenstemt. Hieruit kan wel besloten worden dat het dezelfde 



electronen als de aldaar beschouwde zijn, die in de molekulaire 



stroomen van Ampisre rondloopen en aldus het magnetisme 



veroorzaken. 



§ 16. Een tegenhanger van het door Einstein en de Haas 



') A. EiNSTi;iN f-n \V. ,1. di-: Haas. PruefoTKlerviDdelijk bewys voor het bestaau 

 der moleculaire stroomen van Ami'I':ki:. Yersl. K. Ak. van Wet. Amsterdam 23 

 (l".il.">), )). 144'J. AV. J. DK Haas. Verdere i)roeven over het iu een magneet aan- 

 wezige moment van hoeveelheid van beweging. Versl. K. Ak. van Wet. Am- 

 Bterdam 24 (ISHó), p. (J.'iS. 



^) Zie het aanhangsel onder 1. 



