228 VERSniILLEXDE PROBLE^[EX DIE MET DE [§ 37. 



Nu hangt de vraag naar het magnetisch gedrag van een stof 

 (b.v. van een gas) samen met de vraag: welke invloed oefenen 

 de verschillende molekulen of atomen op eikaars bewegingen 

 nit, en met statistische problemen. 



VoiGT heeft de volgende beschouwingen ontwikkeld i) : 

 Indien men de molekulen als gyroskopen opvat van onvcr- 

 anderlijken vorm, welke gyroskopen elektrische ladingen dragen, 

 en door liun rotatie een magnetisch veld veroorzaken, kan nuMi 

 drie gevallen onderscheiden: 



a) De molekulen beïnvloeden eikaars rotatie-beweging in geen 

 enkel opzicht. Dan treedt alleen een diamagnetisch effekt op. 



b) Door de botsingen der molekulen wordt wel de richting- 

 van de rotatie-as beïnvloed, doch niet de rotatie-snelheid. In dit 

 geval gedraagt het gas zich paramagnetisch. 



c) Indien bij de botsingen ook de snelheid der rotatie-beweging 

 voortdurend gestoord wordt, treedt in het geheel geen magne- 

 tisch effekt op. 



In hoeverre de bewegingen van de elektronen in de atoom- 

 modellen van Rutherford en Bohr beschouwd mogen worden 

 analoog te zijn aan de rotaties van gyroskopische molekulen 

 verlangt nog een nader onderzoek -). 



Neemt men echter voorloopig aan dat er een volkomen ana- 

 logie bestaat, dan komt het er nog op aan uit te maken met 

 welke der drie bovengenoemde gevallen men te doen heeft. 

 Vermoedelijk zal het antwoord hierop luiden : met geval b). Wal 

 men ook aanneemt omtrent de wijze waarop de verschillende 

 molekulen eikaars inwendige beweging beïnvloeden, het is tocli 

 zeer waarschijnlijk chit de ligging van het l)aanvlak dor elek- 

 tronen voortdurend veranderd wordt •'). Aan den anderen kant 



waarde gevonden voor liet /.uurstof-inolekuul : 7 magnetonen, voor het yzer-atooni : 

 11 magnetonen, enz. 



') Geciteerd naar: II. A. Lniii:.NT/,, Kncykl. Matli. Wis.s. V, 14, p. 231 (1003). 



2) Volgens VoKiT i^Ann. d. Pliys. 9, p. 11'), 1;hI2 - cf. M. A. Lorentz, l.c.) 

 schijnt dit niet steeds het geval te zijn. 



^) Bij het waterstof-niolekuul ligt dit zeer voor do hand: men denke slechts 

 aan de afstooting tusschen de kernen der verschillende molekulen. — Bij //- en 

 //(?-atomen kan men zich voorstellen dat wanneer twee atomen langs elkaar 

 vliegen het magnetisch veld van het eene atoom een precessie-beweging van het 

 baanvlak der elektronen van het andere doet ontstaan, en omgekeerd. — (l)it 

 effekt is echter naar ruwe schatting zeer gering. Een atoom met /i* magnetonen 



