EUG. DUBOIS. 



OVER HET ONTSTAAN EN DE GEOLOGISCHE 

 GESCHIEDENIS VAN VENNEN, VENEN EN ZEEDUINEN. 



(Korte inhoud eener voordracht, gehouden op 15 November 1916.) 



De geologische geschiedenis van de vennen: meertjes, moe- 

 rassen, droge kommen in het landschap van Brabant en Limburg's 

 noordelijke helft, is zeker nauw verbonden met die van de Maas 

 en haar bijrivieren. Dat bewijst reeds hun, in zekeren zin, 

 regelmatige ligging in de delta-bocht van de Maas, welker wateren 

 zich ongetwijfeld steeds meer in noordoostelijke richting zijn gaan 

 beperken, en hun ligging in min of meer aan de rivieren paral- 

 lele rijen. Zij is dan nauw verbonden ook met het ontstaan van 

 den diluvialen bodem. 



Waar de Maas, bij Eysden, komt op Nederlandsch gebied, en 

 tot bij Maastricht, loopt zij in een dal, dat S'/o tot 4 kilometer 

 breed en meer dan 60 meter diep, in het krijtplateau van Zuid- 

 Limburg is uitgesneden. 



Uit de tegenwoordige toestanden kan men de wording van 

 dat wijde dal onmogelijk verklaren, want lang zoo ver breiden 

 zich de wateren van de Maas bij de hoogste overstroomingen 

 niet uit ; zij bereiken zelfs nooit een anderen in het landschap 

 zichtbaren, op belangrijk lager niveau gelegen ouden oever, den 

 rand van het zoogenaamd middenterras. Wel naderen de hoogste 

 buitenwaterstanden den veel dichter bij den tegenwoordigen 

 oever gelegen rand van het laagterras. Maar deze is bij Eysden 

 toch nog 8 meter boven het gemiddeld rivierpeil gelegen, en 

 bij die grootsche metamorphose van de rustig mooie Maas in 

 den ontzaglijken, twintig maal breederen stroom, zag men dezen 

 aldaar nooit tot voorbij het laagterras stijgen. 



