VAN VENNEN, VENEN EN ZEEDUINEN. 283 



groot deel nieuw gevormde, takken hebben teruggetrokken. Uit 

 deze deltatakken zijn de tegenwoordige beken en rivieren 

 geworden. 



Venen. — Vele venkommen zijn opgevuld met veen ; vooral 

 is dit het geval in de Peel i). Meestal, zoo niet altijd, is zeker 

 wel de ontwikkeling van het veen uitgegaan van de venkom- 

 men. Van daar heeft het zich dan ook over de omgeving uitge- 

 breid, maar de onderste laag is tot de venkommen beperkt, de 

 bovenste wordt wel alleen, zonder de andere, op hooge punten 

 der omgeving gevonden. 



De onderste bestaat uit veenmodder of darg, wordt in de Peel 

 „sleep" en „smeer" genaamd en is eene ook in Drentsche en Noord- 

 Duitsche venen welbekende, in water ontstane — limnische — af- 

 zetting 2). Daarop volgt, in de Peel zoowel als elders, eene laag, 

 die vele overblijfselen van moerasplanten bevat, in de Peel 

 vooral Seggen (Carex), en die zich aldus onder- moerastoestanden 

 — telmatisch — ontwikkeld heeft 3). Zij heet in de Peel „pijpert" 

 en beantwoordt aan hetgeen in Drente „haverstroo" genoemd 

 wordt. Deze telmatische laag gaat naar boven over in het, onder 

 nog weder minder natte toestanden van den bodem, semiter- 

 restrisch, gevormde zwartveen, welke als „zwarte turf" met de 

 daaronder gelegen turfsoorten vooral voor brandmateriaal ge- 

 bruikt wordt. Tusschen de drie genoemde veenlagen bestaan 

 min of meer geleidelijke overgangen, maar van het zwartveen 

 is naar boven scherp gescheiden het grauwveen, de „vale turf" 

 van de Peel, zoowel door zijne veel geringer dichtheid in drogen 

 staat (die gemiddeld nauwelijks een derde van de dichtheid der 

 zwarte turf bereikt) als door zijne kleur. Dit grauwveen levert 

 het turfstrooisel. 



Vooral in het zwartveen, onregelmatig verspreid of als laag- 

 jes van geringe uitgestrektheid, doch ook wel in het grauwveen 

 komt het zoogenaamde „lok" of „vlok" voor, als min of meer 

 bleeke vezelige massa's, overblijfselen van wollegrasplanten 



') Peel beteekent poel en is verwant met het latijnsche palus voor poel, moeras. 

 Paludi noemden de Romeinen de bewoners van die streken. Het Limburgsche 

 „peel" is synoniem met „ven", dat ecliter meest voor kleiner uitgestrektheden 

 gebruikt wordt. 



*) Limne (Gr.) = meer. 



') Telma (Grr.) = moeras. 



