284 OVER HET ONTSTAAN EN DE GEOLOGISCHE GESCHIEDENIS 



(Eriophoruin). Dat deze eene bepaalde, regelmatig voorkomende 

 zone aan den bovenkant van het zwartveen zouden vormen, ge- 

 lijk in Noord-Duitschland, naar het schema van C. A. Weber, 

 als „Grenztorf", moet voor de Peel en ook voor Drente ont- 

 kend worden i). In de Peel zag ik haar nooit. Het zwartveen 

 werd, naar de onderzoekingen van Weber, evenals bet grauw- 

 veen, hoofdzakelijk door veenmos (Sphagnum) gevormd, doch 

 dit is in liet zwartveen (of ouder sphagnetum) veel meer ver- 

 gaan en aldus moeilijker te herkennen. Overblijfselen van heide- 

 planten spelen in beide een ondergeschikte rol. 



Verder treft men veelvuldig onder het veen, en niet alleen 

 op de hoogere terreinen, doch ook in de kommen, overblijf- 

 selen aan van boomen, in de Peel Grove Den, Berk en Eik, 

 als zoogenaamde „zandstobben", aldaar „zandpoesten" genoemd. 

 Deze wortelstronken, waarnaast ook wel gevonden wordt wat van 

 de omgevallen stammen aan verrotting ontkomen is, vertak- 

 ken zich op normale wijze en met behoorlijken penwortel naar 

 beneden in het zand. Daarentegen vindt men in of op de 

 pijpertlaag de veenstobben van Den en Berk met zeer wijd, 

 plaatachtig vlak uitstrijkend wortelgestel, van slechts rudimen- 

 tairen penwortel voorzien. Merkwaardig is aan deze „veen- 

 poesten", dat de stamrestanten, die naar boven min of meer 

 spits, kegelvormig eindigen (ten gevolge van het doorrotten, 

 juist in het niveau waar te gelijk lucht en water dit proces, na 

 den stikkiiigsdood der boomen door den veenmosgroei, begun- 

 stigden) zeer algemeen sabelvormig gebogen zijn. De holle zijde, 

 van deze kromme stamstukken is algemeen naar het Westen 

 gericht. Men kan zich het ontstaan dier kromming niet anders 

 voorstellen dan zoo, dat de heerschende wind krachtig en weste- 

 lijk was. Niettegenstaande de verankering der boomen door de 

 stevige, lange, vlak uitgespreide wortels, drukte de wind den 

 stam telkens scheef, maar de top van dezen groeide toch weder 

 loodrecht omhoog. 



Bijzonder merkwaardig zijn ook de in het zwartveen voor- 

 komende brandlagen, welbekend ook in Drente en Noord-Duitsch- 



') .J. VAN Baren, die het schema van Wkbkr ook oji de Drentsche venen 

 meende te moj^en toepassen, kon toch slechts in 1 van Moi.kngraaff's 3 en 2 

 van zijn eio;en 3 profielen iets als „Grenztorf" (mdcrsclKiden. 



