286 OVER HET ON'TSTAAN EN DE GEOLOGISCHE GESCHIEDENIS 



De hontweg bij Buinerveen daarentegen ligt, volgens van Giffen 

 0.9 tot 1.0 M. onder den bovenkant van het zwartveen. 



Dat alles geeft grond aan de meening, dat de vorming van 

 het grauwveen vroeger begonnen is dan 2000 jaar geleden. 



Ook vele andere feiten zijn niet wel te vereenigen met den 

 aldus gelimiteerden ouderdom. De scherpe begrenzing van het 

 zwartveen ten opzichte van het grauwveen, welks vorming nog 

 in onzen tijd voortgaat, bewijst dat de natuurlijke omstandig- 

 heden waaronder de vorming van het grauwveen })laats had, 

 gelijk waren aan de tegenwoordige, maar bewijst tevens, dat de 

 vorming van het zwartveen — niettegenstaande gelijke planten- 

 typen als het grauwveen hebben opgebouwd daarbij werkzaam 

 waren — onder eenigszins andere uitwendige omstandigheden heeft 

 plaats gehad, of wel, dat deze tijdelijk, vanaf bedoeld tijdstip, 

 gewijzigd waren, waardoor het ouder sphagnetum, dat oorspron- 

 kelijk geheel het -voorkomen had van grauwveen, tot zwartveen 

 veranderd werd. 



Dit laatste is de voorstelling van C. A. Weber, waarbij zich 

 velen hebben aangesloten. De „Grenztorf", met veel wollegras- 

 en heideplanten-overblijfselcn, zou dan in dien tusschentijd ont- 

 staan zijn. Inderdaad laat het zich goed denken, dat in een 

 tijdelijk droger klimatischen toestand het oude sphagnetum kan 

 zijn uitgedroogd en, aldus voor lucht meer toegankelijk geworden, 

 in zwartveen veranderd werd. Immers iets dergelijks neemt men 

 waar als gevolg van ontwatering van venen. De bedoelde droge 

 tusschentijd zou, met het begin van onze tijdrekening ongeveer 

 samenvallende, 2000 jaar achter ons liggen. Maar er zijn geen 

 onomstootelijke bewijzen voor het bestaan van zulk een drogen 

 tijd; integendeel is nu wel afdoend aangetoond, o. a. door Leo 

 Berg, dat omstreeks het begin onzer tijdrekening de klimatische 

 toestanden gelijk waren aan de tegenwoordig heerschende. Is 

 dus de voorstelling van Weder juist, -lan moet een veel vroe- 

 gere droge tusschentijd worden aangenomen. 



In de andere voorstelling past do tijdsduur van tweeduizend 

 jaar ook niet voor de vorming van het grauwveen, daar eene 

 plotselinge wijziging van de klimatische omstandigheden, die 

 omstreeks 2000 jaar geleden zou hebben plaats gehad, uit niets 

 gebleken is. 



Toch is uit de samenstelling der venen veel leering te trekken 



