292 OVER HET ONTSTAAN EN DE GEOLOGISCHE GESCHIEDENIS 



beurtenis, welke tot die plotselinge afsluiting aanleiding gaf, kan 

 geen andere geweest zijn dan de doorbraak der landengte van 

 Calais-Dover, de opening van het Nauw van Calais. Nu werd 

 het, als afslag van ongetelde eeuwen in het Engelsche Kanaal 

 en de Noordzee neergezette zand door de zeestroomingen uit het 

 Zuiden mobiel gemaakt en tusschen de beide vaste punten, de 

 krijtrotsen van Calais en de diluviale kern van Texel, die als 

 twee hoofden aan de zuid- en aan de noordzijde van de oude 

 Nederlandsche zeebocht lagen, werd in vloeiende lijn, welker ver- 

 lenging door den reeds bestaanden noordelijken duinhaak ging, de 

 boog uitgespannen van wat de eerste gesloten duinketen worden zou. 

 Dan werden geleidelijk de gesloten duinen zeewaarts uitgelegd. 

 Er zijn geen bewijzen van een algemeene tijdelijke onderbreking 

 in die duinvorming, want in het middelste stuk der duinen van 

 het vasteland, dat nog heden aangroeit, is de helling van het 

 oude strandvlak, de algemeene basis der duinen, zeer gelijkma- 

 tig, zooals het geval moet zijn bij geleidelijke daling van die 

 basis en geleidelijke aanwas naar buiten van de duinen daarop. 

 Aan het voorkomen van tal van ondergestoven duin vlakten, 

 vooral in de landzijde-helft der duinbreedte, een lang bekend 

 feit, kan niet het recht ontleend worden om zulk een tijdperk 

 van stilstand in de duinvorming aan te nemen. Ook tegenwoor- 

 dig toch treft men tal van sedert menschenheugenis bestaande 

 duinvlakten, en de meeste en best begroeide, in de oostelijke 

 helft der duinen aan; de nabijheid van de zee is en was voor 

 de begroeiing en dus voor humus- en veenvorming niet gunstig. 

 Evenwel nadert in het midden van de duinketen van Hollands vast- 

 land een enkele veenlaag de zee tot dichter dan 1000 meter en in 

 het noordelijk (afnemend) stuk komt een uitgestrekte veenlaag op 

 het strand aan den dag. De ondergestoven humus- en moerasveen- 

 lagen van oude duinvlakten liggen op zeer verschillende niveaux 

 en vormen volstrekt geen doorloopende of zelfs maar algemeene 

 zone, hetgeen wel het geval zou moeten zijn, waren zij in eene peri- 

 ode van algemeenen stilstand der duinvorming (als wel ondersteld 

 is geworden) ontstaan. De veen- en humuslagen zijn blijkbaar 

 van verschillenden tijd, doch ontwikkeld in soortgelijke (hiin- 

 vlakten als de tegenwoordige. Dat onder die veen- en humus- 

 lagen niet zelden het zand over eenige decimeters dikte gel^leekt 

 en ontkalkt is en daaronder tot een zandoerlaag verhard — een 



