302 DE OUDE ATHENERS EN WIJ. 



gericht in 461, de voorzienigheid voor velen zijner min fortuin- 

 lijke kameraden. Dan, als de schare te talrijk werd, streken 

 allengs meer op den Peiraieus neder, om er schuitevoerderswerk 

 te verrichten, of een bestaan te vinden in dokken en op scheeps- 

 werven. Dat werden ten slotte de roerigste bestanddeelen in het 

 Atheensche volk, zich voelend door het besef, dat de stad voor 

 haar nieuwen bloei hen noodig had, altijd bijeen en dus voor 

 volksmenners gemakkelijk te vinden, met de dommekracht van 

 hun getal in staat om elke vergadering der burgerij te zetten 

 naar hunne hand. De ommekeer, waardoor in 4(J1 Epliialtes de 

 Atheensche volksregeering vestigde, was bovenal hun werk. Voor 

 hen werden in Perikles' dagen en later de groote praalgebouwen 

 opgericht: het „Parthenon", de „Propylaeën", het nieuwe 

 „Erechtheion". Voor de armsten onder hen waren de presentie- 

 gelden ter rechtzitting en het kostelooze toegangsbewijs tot den 

 schouwburg bestemd ; de twee nieuwigheden, door welke Perikles 

 en Kleophon op kosten der bondgenooten de allemansrechtspraak 

 en de allemansverzorging pas recht tot eene waarheid maakten. 

 Later ook het paar „oboloi", waarmee aanwezigheid ter volks- 

 vergadering werd beloond; het middel tot volledige verwezen- 

 lijking van allemansbewind. Het kan u niet verbazen, dat, 

 zorgeloos en genotziek, het grauw die aalmoezen opstak, om te 

 lanterfanten. De heeren gingen als heeren leven en bedankten 

 ervoor, ter zee hun oude bedrijf voort te zetten. Toen dan ook, 

 onder Perikles' bewind, opnieuw vloten werden uitgezonden van 

 100 driedekkers, lieten zij nog hoogstens zich aanmonsteren voor 

 loods- en zeesoldatendienst en voor het hooger bezoldigde werk 

 der roeiei's op de eerste bank, die de zwaarste riemen hanteerden. 

 De rest, zoover niet slaven voor dat werk werden geprest, moest 

 tegen ruim handgeld onder vreemdelingen worden geworven. 



Nu, vreemdelingen waren er eerlang genoeg. Sinds het neêr- 

 werpen van Aegina, stond niets den opbloei van Athenae's zee- 

 handel meer in den weg. De Peiraieus, reeds lang door Themis- 

 tokles tot hoofdhaven verkozen, was, terstond na de mislukking 

 van den Perzen-aanslag, met een' muur versterkt; daar ook 

 verrees welhaast het arsenaal. De dokken kwamen in 450 gereed. 

 Hippodamos van Milete ontwierp het regelmatige plan der breede, 

 rechthoekig elkaar snijdende straten, dat zulk eene tegenstelling 

 vormde met de bochtige stegen der bovenstad. Reeds in 453 



