314 DE OUDE ATHENERS EN WIJ. 



de woorden: „Ja, inderdaad, ons bevrijdingswerk gelukt pas van 

 „het oogenblik, dat de boertjes bovenal zich ervoor spannen." 

 De dichter meende dat. De mooiste verzen, buiten kijf, uit zijn 

 gelegenheidstuk, waar de strekking zoo dik opligt, zijn de koor- 

 liederen, die, onder den gezichtshoek van zoo'n kleinen man, 

 de rampen schilderen van den krijg, de zegeningen bezingen 

 van den vrede. „Terwijl aan alle kanten het liedje van de 

 „krekel klinkt, mag ik gaarne eens nakijken, of mijne Lemni- 

 „sche druif, die zoo vroeg kan zijn, al rijp wil worden. Ook is 

 „het- mij een genot, mijne jonge vijgen te zien zwellen, iiaar 

 „lekkeren smaak te genieten en te denken; gelukkige tijd!... 

 „Ik word dan ook steeds wat dikker in dat jaargetij. Ja, al die 

 „dingen zijn mij liever dan het gezicht van een werfofficier, 

 „gehaat bij de goden, met drie pluimen op zijne helm en eene 

 „schitterend-purperen „tuniek" aan . . . Die lafaards sparen altijd 

 ;,de stedelingen en leggen den oorlogslast vooral op onze schou- 

 „ders . . . Wat heb ik niet al ondervonden van zulke leeuwen 

 „bij den haard, vossen in het gevecht!" En dan tot slot die 

 boeren-jubelzang, als de vrede gesloten is: „Laat nu allen elkaar 

 „gelukwenschen, hunne vreugde uitdaveren en opnieuw hunne 

 „gereedschappen naar de akkers dragen. Maar eerst wat reidansen 

 „uitgevoerd, wijn geplengd, en de goden gesmeekt, dat zij de 

 „Hellenen zullen zegenen met velerlei welvaart, hun allen over- 

 „vloedige oogsten schenkend van gerst, van wijn en van vijgen. 

 „Ook zullen wij hen vragen om vruchtbaarheid voor onze vrou- 

 „wen, om herstel van hetgeen ons de oorlog deed verliezen, en 

 „om de genade, niet langer het moordend staal te doen blin- 

 „ken in onze handen." 



In zulke liederen gaf Aristophanes wel het dichterlijkste, wat 

 hij geven kon. Is het dan niet te treffender, dat wij juist bij 

 hunne lezing ons op eenmaal den afgrond bewust worden, die, 

 trots alle gelijkenis in menigen trek, zich opent tusschen de 

 oude Atheners en ons? Die afgrond wordt niet in de eerste 

 plaats gegraven (gelijk men wel gezegd heeft) door de slavernij, 

 daar ginds voorhanden, bij ons afwezig. Noch zelfs door het 

 ontzaglijke verschil tusschen destijds en thans in heerschappij 

 over de onbezielde natuur. Neen, er is iets anders. Zoodra wij 

 heen zijn over de eerste bekoring der Helleensche zangkunst, 

 treft liet ons, hoe gelijkvloersch dat alles is. Viel dan over de 



