AANHANGSEL. 61 



2 (Bldz. 33). Van deze stelling, waartoe men op verschillende 

 wijze kan komen, zullen wij hier eene thermodynamische aflei- 

 ding geven. Ter inleiding herinneren wij aan een paar bekende 

 stellingen der electriciteitstheorie. Wij onderstellen daarbij dat 

 voor een electrischen stroom de op bldz. 8 genoemde rationeele 

 electrostatische electriciteitseenheid gebruikt wordt, en voor een 

 magnetische pool, een magnetische kracht en een magnetisch 

 moment de rationeele magnetische eenheden. Verder laten wij 

 op de gebruikelijke wijze bij een positieve richting langs een 

 lijn een positieve richting van wenteling om die lijn passen. 



a. Als een draadklos, waarvan de lengte l zeer groot is in 

 vergelijking met de middellijn der windingen, door een stroom 

 j wordt doorloopen, zoodat, als n het aantal windingen per 

 lengte-eenheid is, i = nj de stroom per eenheid van lengte van 

 de beschrijvende lijn is, dan bestaat binnen den klos een mag- 

 netisch veld met de sterkte 



^=4 (^) 



Is verder O het oppervlak eener winding (doorsnede van den 

 klos), dan werkt de spoel naar buiten als een magneet met de 



poolsterkte — O. 



^ c 



b. Stel dat de draadklos nauwsluitend om een magnetiseer- 

 bare staaf van dezelfde lengte is aangebracht, en dat de mag- 

 netisatie, d. w. z. het magnetisch moment per volume-eenheid, 

 van die staaf M is. Dan is de poolsterkte M O. 



Onder de magnetische kracht H verstaat men nu de veld- 

 sterkte die er zou zijn als de staaf werd weggenomen ; onder 

 de magnetische inductie B daarentegen de veldsterkte die men 

 zou hebben als wel de staaf werd weggenomen, maar tevens 

 (behalve de stroom die er reeds in is) in den klos een stroom 

 werd aangebracht, die hem een poolsterkte MO, gelijk aan die 

 van de staaf geeft. Volgens het onder a gezegde zou die stroom 

 per lengte-eenheid c M moeten bedragen ; hij zou dan een mag- 

 netische kracht M teweeg brengen. Derhalve is 



B = B + M. 



Om nu tot het bewijs onzer stelling te geraken, stellen wij 

 ons voor dat de staaf, terwijl hij aan een magnetische kracht 



