DE OUDE ATHENERS EN WIJ. 307 



gen, niet ongelijk aan de „hotels princiers" van den „faubourg 

 „St. Germain" te Parijs, aan de straat slechts met een blinden 

 muur belendend, waarin eene min of meer „monumentale" poort 

 uitzicht en toegang opende op het, aan drie kanten ombouwde, 

 voorplein, zij waren het, die, afgezien van de openbare praal- 

 gebouwen, aan de kern der stad haar naargeestig aanzien gaven. 

 Steeds talrijker werden dan ook, in het geheel, dat x\thenae met 

 de havens vormde, de huurkazernen. De bankier Pasion, bij- 

 voorbeeld, ait de pleidooien van Demosthenes en zijne tijdge- 

 nooten met roem bekend om zijne rechtschapenheid en zijn 

 milden zin, bezat en verhuurde een zeer groot perceel van dien 

 aard. Een bemiddeld man, als Demosthenes' vader, bewoonde 

 met de zijnen kamers in het gebouw zijner messenmakerij. Bij 

 zulke woniugtoestanden moest, natu-urlijk, reeds de middelstand 

 met zeer beknopte ruimte zich behelpen. En van de verblijven 

 der armoede geeft ons Aristophanes in zijn „Ploutos" te verstaan, 

 dat zij de somberste verbeelding tartten. 



Mijne derde bijzonderheid, kenschetsend voor den geur van 

 nieuwerwetschheid, die uit Athenae's groote stadslucht tot ons 

 komt, is de toeneming der eischen, bovenal der eischen van ver- 

 fijnden smaak, die men er stelde aan het leven binnen's huis. 

 Ik spreek dus hier niet over de groote bouwwerken van Perikles, 

 noch over het tooneel. Dat alles was rijkszaak. Wat ik thans 

 zeggen wil, is dit: Nergens zoozeer als te Athenae (of het moest 

 zijn geweest in dat Sikelie, dat Godefroid Cavaignac als „het 

 „Helleensche America" betitelde), vonden kunst en wetenschap de 

 duidelijkst zichtbare waardeering in de stoffaadje van het woon- 

 huis. Terwijl nog om en bij 480 de woningen van Miltiades, 

 Aristeides, Themistokles verstoken waren geweest van sierlijkheid 

 en gemak, prees men in 415 het huis van Alkibiades als een 

 „museum", vol van kostbare kunstwerken. En de smaakvolle 

 weelde der huisinrichting nam later nog wel hoogere vlucht. 

 De middelstand volgde, gelijk meestal, de verruinnng, geestelijk 

 en stoffelijk, van den levensvoet der grooten uit de verte na. 

 Vooreerst geestelijk. Let, wat dat aangaat, hierop: Te Athenae 

 ontlook voortaan, wat vroeger, in de Oe eeuw, slechts Milete 

 had gekend, een eigenlijke boekhandel. Nog in den vorigen 

 menschenleeftijd had Pindaros door een vriend (Aineias) zijne 

 gedichten moeten doen overschrijven voor de enkele grooten der 



