DE OUDE ATHENERS EN WIJ. " 313 



vervaardigers, de helmsmeden en de handelaars in helmpluimen, 

 zoo scherp afstekend tegen het vredesverlangen der ploeg- en 

 zeismakers, wier verdiensten karig blijven, zoolang het vechten 

 duurt. Hoe hedendaagsch ook klinken ons uit Aristophanes' ge- 

 dicht de twistredenen tegen, waarvan zich, éenerzijds, de oorlogs- 

 partij, ten andere de groep der pleiters voor den vrede bedient ; 

 daar: de bekende neuswijze dooddoeners over de natuurlijke 

 onuitroeibaarheid van den geest der vijandschap. „De goden," 

 laat de dichter zekeren Hiërokles leeraren, „de goden willen 

 „niet dat wij met strijden eindigen, zoolang de wolf niet met 

 „het lam verkeert, terwijl nog de bladluis op zijne vlucht een 

 „vuilen stank verspreidt, totdat de jankende teef zal ophouden, 

 „blinde jongen te werpen. Ge zult nimmer eene kreeft leeren 

 „loopen in eene rechte lijn, noch ooit eene egelhuid zacht maken." 

 (Nu, zoo is het ook met den oorlog.) Maar dan weer aan den 

 anderen kant de vertwijfelende verzuchting over den onwil tot 

 vredesluiten, telkens aan de zijde, waar voor het oogenblik de 

 kansen gunstig staan. „Toen," heet het weer uit den mond van 

 Hermes, „de Lakedaimoniërs aan de winnende hand waren, 

 „klonk het daar : „Bij Kastor en Polydeukes ! nu zullen de Atheners 

 „„het gelag betalen." Doch, als dan op hunne beurt de Atheners 

 „een voordeel hadden behaald, konden zij geen vredes-afgezant 

 „van Lakedaimonië zien aankomen, of zij riepen: „Neen, bij De- 

 „ „meter! wij laten ons niet bedotten."" Merkt aan dezelfde zijde 

 ook op: den toorn over al, wat in de opvoeding de kinderen 

 eraan gewent, den oorlog te verheerlijken. „Muze," zoo vangt 

 een kleuter zijn van buiten geleerd versje aan; „laten wij in 

 „onze liederen de heldendaden der jonge krijgslieden bezingen," 

 Dan echter barst de vreedzame boer Trygaios in heftige ver- 

 wijten los. En als daarna het kind nog eenigen tijd is voort- 

 gegaan, buldert het uit Trygaios' mond: „Je moest duizend 

 „dooden sterven, kleine zot met je gevechten! Je zingt alleen 

 „maar van bakkelijen. Loop heen en dreun je liedjes op voor 

 „een of anderen zwaardveger!" 



Voor zoover Aristophanes durft hopen op het einde der bloe- 

 dige verdwazing, steunt zijne verwachting haast alleen op het 

 vredesverlangen der kleine landlieden. „Ons," dus zingt een koor 

 dier schamele akkerbouwers, „ons de taak om de vredesgodin 

 „te bevrijden uit haar gevangenis." En Trygaios beaamt dat met 



21 



