G. E. RUMPHIUS. 



gelegenheid van zijn tweehonderdjarigen sterfdag, door het 

 Koloniaal Museum te Haarlem werd uitgegeven, en dat in 

 vrijwel alle groote bibliotheken van ons land te vinden is. Op 

 alle gebied geeft dit monument uitkomst aan hem, die ver- 

 langend is, iets meer over dezen grootste onzer zeventiende- 

 eeuwsche Indische natuuronderzoekers te weten. ,,Meer dan een 

 uit erts gegoten standbeeld ooit zou vermogen te doen, is dit 

 gedenkboek geroepen, de groote beteekenis van Rumphius' 

 onvolprezen werk aan tijdgenoot en nageslacht in het licht te 

 stellen", heeft een der beoordeelaars van dit werk getuigd. 

 Bovendien heeft Leupe ons in 1871 een prachtig gedokumen- 

 teerde biographie gegeven, waarin hij alles, wat omtrent 

 Rumphius in het Archief der voormalige Oost-Indische Com- 

 pagnie te vinden was, bijeen bracht. 



Georg Everhard Rumpf bracht dus zijn jeugd door in Hanau, 

 waar zijn vader, August Rumpf de naar het schijnt, aanzienlijke 

 betrekking van „bouwmeester" bekleedde. Maar dat leven was 

 niet naar den zin van den jongen woelwater Jeuriaen ; die wilde 

 meer zien van de wereld, dan het kleine Hanau, en ging op 

 avontuur uit. Daartoe aangezocht door zijn vorst en heer, een 

 graaf Ludwig von Solms-Greifenstein-Braunfels, nam hij dienst 

 bij het Venetiaansche leger; het bleek echter al spoedig, dat 

 de grafelijke voorspiegelingen niet volkomen betrouwbaar waren, 

 en hem in dienst hadden gebracht bij de Nederlandsche West- 

 Indische Compagnie. Het plan was, dat de door graaf Solms 

 aangeworven soldaten over Nederland per scheepsgelegenheid 

 naar Venetië gevoerd zouden worden, waarna dan het schip 

 van koers veranderen zou en hen naar Brazilië zou brengen. 

 Maar dank zij een aanval der Portugeezen werd de „Swarte 

 Raef", het schip, waarop Rumphius en zijn lotgenooten zich op 

 Texel hadden ingescheept, opgebracht naar Portugal en werden 

 ze hier in Portugeeschen krijgsdienst gehouden. Die tijd zou 



